Author: Madan Kumar

थारू युवा जागरणले विभिन्न क्षेत्रका थारू व्यक्तित्वहरूलाई सम्मान गरेको छ। शनिबार नील बराहीमा आयोजित वनभोज कार्यक्रममा सो संस्थाले १७ जना थारूहरूलाई सम्मान गरेको हो।

नेपाली कांग्रेसका सांसद तेजुलाल चौधरी र चम्पन सांस्कृति समूहका अध्यक्ष नन्दुराज चौधरीले उनीहरूलाई सम्मान हस्तान्तरण गरेको सो संस्थाका अध्यक्ष विमल चौधरीले बताए।

उनका अनुसार सम्मानित हुनेमा लोकसेवाबाट सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका कैलालीस्थित जानकी गाउँपालिकाका प्रशासकीय अधिकृतसमेत रहेका आशिष चौधरी, रेडियो नेपालका वरिष्ठ प्राविधिक आरसी चौधरी, हालै शाखा अधिकृतमा नाम निकाल्न सफल भएकी किरण चौधरी, नेपाल वायुसेवा निगमका वरिष्ठ प्राविधिक एभियोनिक्स सुरेश चौधरी, प्रहरी नायव निरीक्षक प्रकाश चौधरी र वायुसेवा निगमकै वरिष्ठ प्राविधिक पुरुषोत्तम महतो रहेका छन्।

त्यस्तै कलाकारतर्फ गीतकार/संगीतका विनय वैद्य, विजय चौधरी, नरेश जोगी, प्रतिमा चौधरी र मोडेल सुमिता चौधरी रहेका छन्। त्यस्तै मिडियातर्फ रजनीकान्त जसराज, दिनेश चौधरी र उदय नारायण चौधरी रहेका छन्।

त्यस्तै थारू संस्थाहरूमार्फत् योगदान गर्ने मधुसुदन चौधरी, मनोज चौधरी र अन्तिलाल चौधरीलाई पनि सम्मान गरिएको अध्यक्ष चौधरीले बताए। सो संस्थाले थारू समुदाय केन्द्रित समाजसेवामा सक्रिय हुँदै आएको छ।

सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीले थारू समुदायको बाहुल्य रहेको लुम्बिनी प्रदेशको नाम र सीमांकन अस्वीकार गरेको छ। लुम्बिनीमात्रै होइन, कोशी प्रदेशको नाम पनि जनमतले अस्वीकार गरेको हो।

वीरगञ्जमा चैत ३ र ४ गते बसेको जनमतको केन्द्रीय समिति बैठकले ‘कोशी’ र ‘लुम्बिनी’ प्रदेशको नाम अस्वीकार गर्दै पहिचानसहितको नाम राख्नुपर्ने निर्णय गरेको
छ। प्रदेश १ मा चलिरहेको पहिचान आन्दोलनको मर्मबमोजिम पहिचानसहितको प्रदेशको सीमांकन तथा नामांकन गर्न आन्दोलनको नेतृत्व गर्ने निर्णयसमेत गरिएको जनमतका सचिव बीपी साहले जानकारी दिए।

उनका अनुसार मधेस-थरूहट आन्दोलनको मर्मबमोजिम लुम्बिनी प्रदेशको सीमांकन तथा नामांकन पनि परिवर्तन गराउन नेतृत्व गर्ने निर्णय पनि गरिएको बताए। ‘प्रदेशहरूलाई अधिकार सम्पन्न र प्रभावकारी बनाउन आवश्यक ऐनकानूनहरू चाँडै निर्माण गराउन दबाब दिने निर्णय पनि गरेका छौं,’ उनले भने। जनमतका सचिव साहले आर्थिक मन्दीका कारण थला परेका उद्योग व्यवसायको समस्या तत्काल समाधान गर्न तथा आगामी वर्ष किसानहरूलाई समयमै मलखाद र बीउबिजन सहज उपलब्ध गराउन सरकारलाई दबाब दिने निर्णय पनि गरिएको बताए।

कञ्चनपुरको बेलौरी नगरपालिका-२ बैजुडाँडाका ५५ वर्षीय तुलसीराम चौधरीले चित्र कोर्न थालेको दशकौँ भइसक्यो। कक्षा २ मा अध्ययन गर्ने बेलादेखि चित्रकलाका सौखिन उनले यही सीपलाई जीविकोपार्जनको आधार बनाएका छन्।

आफूले व्यावसायिक रुपमा चित्र कोर्न तथा भित्तेलेखन सुरु गरेको दुई दशक बढी समय भएको उनले सुनाए। ‘विद्यालयमा छँदा गृहकार्य गर्न छोडेर चित्र बनाउथें। रातमा टुकी बालेर भारतीय अभिनेता गोविन्दा, सञ्जयदत्तको चित्र बनाएर दाईलाई देखाउथें’, उनले भने, ‘चित्रकलाप्रति सानैदेखि इच्छा भएकाले यसतर्फ आकर्षित भएँ।’

तुलसीरामले चित्र बनाउनका लागि कुनै तालिम भने लिएका छैनन्। विद्यालयमा चित्रकला प्रतियोगितामा प्रथम भएपछि यसप्रति झनै लगाव बढेको तुलसीराम चौधरीले बताए। ‘सगरमाथामा नेपालको झण्डा फहराएको चित्र बनाएको थिएँ। देशको पहिचान झल्काएको भन्दै शिक्षक धेरै प्रशंसा गरे’, विद्यालयमा छँदाको अनुभव सम्झँदै उनले भने, ‘त्यसबेला मलाई सगरमाथा विश्वकै अग्लो शिखरको भन्ने थाहैँ थिएन। दिमागमा त्यस्तै फुर्‍यो, बनाएँ।’

उनी चित्र कोर्ने कामका साथै खेती किसानीमा पनि संलग्न हुन्छन्। बेलौरी नगरपालिका-२ बैजुडाँडामा डेढ बिघा जमिनमा खेती गरिरहेको तुलसीरामले बताए। ‘फुर्सदको समयमा खेतीपाती गरिन्छ। चित्र तथा लेखनको काम आएपछि त्यो पनि छोडिदैन।’, उनले भने, ‘विगतभन्दा अहिले नयाँ प्रविधि आउनाले हस्तकलाको काम कम पाइन्छ।’

उनका अनुसार विगतमा मासिक ५० हजार रुपैयाँभन्दाबढी कमाउन सकिन्थ्यो। प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले हस्तकला हराउँदै गएको उनले बताए। विगतको तुलना काम कम पाइने भए पनि हाल दैनिक एक हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी भइरहेको उनको भनाइ छ। ‘विगतमा सरकारी कार्यालय, पसल सबैतिर हातैले लेख्थे। अहिले डिजिटल मेसिन आइसके। विगतको भन्दा काम कम पाइन्छ’, उनले भने, ‘त्यहीँ पनि दिनहुँ एक हजार रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी हुने गर्छ।’

भित्तेलेखन तथा चित्र कोरेबापत प्रतिवर्ग फिट तीन सयदेखि पाँच सय रुपैयाँसम्म शुल्क लिने गरिएको छ। तुलसीराम भारत्तोलनको खेलाडी पनि हुन्। २०४६ मा क्षेत्रीय प्रतियोगितामा भारत्तोलनमा प्रथम र राष्ट्रिय प्रतियोगितामा द्वितीय स्थान हासिल गरेको उनले बताए। तुलसीरामको बेलौरी नगरपालिका-२ बैजुडाँडामा श्रीमती र छोरा बस्छन्। ‘दाइछोरीहरू पनि राम्रो चित्र बनाउँछन्। अन्य पेसामा हुँदा उहाँहरूले व्यवसायिकता दिन पाउनुभएको छैन’, उनले भने, ‘चित्र कोरेर र भित्तेलेखन गरेर गुजारा चलेको छ। कामको खोजीमा विदेशिनु परेको छैन। यसमै खुसी छुँ।’

नागरिक उन्मुक्ति पार्टी सुदूरपश्चिम संसदीय दलले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कांग्रेस नेतृत्वको सरकारलाई नै सहयोग गर्ने भएको छ। संसदीय दलको कार्यालयमा बसेको संसदीय दलको बैठकले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा हालकै गठबन्धन अनुसार कांग्रेसलाई सघाउने निर्णय गरेको हो।

‘हामी अहिलेसम्म पनि कांग्रेस नेतृत्वकै सरकारमा छौं । हामीले यही सरकारलाई सघाउने निर्णय गरेका छौं’, संसदीय दलका नेता तथा आर्थिक मामिलामन्त्री घनश्याम चौधरीले भने। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नागरिक उन्मुक्तिका ७ सांसद छन् । तीमध्ये पाँचजना मन्त्री नै भइसकेका छन्। उनीहरुले मुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाहलाई नै विश्वासको मत दिने निर्णय गरेका छन्।

आजको बैठकमा कैलाश चौधरी र टीका थापा उपस्थित थिएनन्। संसदीय दलका नेता चौधरीका अनुसार उनीहरु दुबैलाई पनि सरकारमा ल्याउने गरी छलफल गरिरहेका छन्। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा माओवादी र नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीले समर्थन फिर्ता लिएपछि सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार अल्पमतमा परेको छ।

अहिले नागरिक उन्मुक्तिले विश्वासको मत दिने निर्णय गरेसँगै कांग्रेस नेतृत्वको सरकारलाई सहज भएको छ। तर, नाउपाका सबै सांसदले विश्वासको मत दिँदा पनि स्वतन्त्र र राप्रपा सांसद सुदूरपश्चिममा निर्णायक हुन्छन्।

सुदूरपश्चिम सरकारको विषयलाई लिएर केन्द्रीय अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठले भने यसअघि नै पार्टीको सल्लाहविना मन्त्री भएको भन्दै उनीहरूलाई फिर्ता हुन निर्देशन दिएकी थिइन्।

यता संसदीय दलका नेता चौधरीले भने पार्टी सबै कुरामा केन्द्रबाट मात्रै नभई प्रदेशमा पनि स्वायत्त अभ्यासमा जाने बताए। केन्द्रमा नयाँ सत्ता गठबन्धनलाई विश्वासको मत दिएको नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पुरानै गठबन्धनलाई सघाउने निर्णय गरेपछि पार्टीभित्र थप किचलो पैदा हुने देखिएको छ ।