कोशी सरकारले थारू संस्कृतिलाई संरक्षण गर्छ : मुख्यमन्त्री कार्की

कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्री केदार कार्कीले थारू संस्कृति गौरबको संस्कृति भएकोले प्रदेश सरकारले संरक्षण गर्ने बताएका छन् । थारू कल्याणकारणी सभाले मंगलबार आयोजना गरेको चौथो बर्जु माघी महोत्सवमा मुख्यमन्त्री कार्कीले थारू संस्कृति अतिक्रमित भइरहेकोले संरक्षण गर्दै अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्नु आवश्यक भएको बताएका हुन् ।

´थारू संस्कृतिलाई गौरवपूर्ण बनाऔं र यसको अन्तर्राष्ट्रियकरण गरौं,` उनले भने, ´थारू संस्कृति यो प्रदेशको ठूलो सम्पति हो, यसलाई मास्न दिनुहुँदैन ।` थारू समुदायको घरको भित्तामा महिलाहरूले बनाउने चित्र सम्पति भएकोले त्यसलाई मासिन नहुने मुख्यमन्त्री कार्कीले आग्रह गरेका छन् ।

´थारू संस्कृति, समाजको कथा र व्यथा झल्किने भित्ता भएको घरलाई थारू होमस्टे बनाएर बाहिरबाटआएका मान्छेलाई मेजवानी राखौं,` उनले भने, ´होमस्टेमा आउने पाहुनालाई थारू परिकार, नृत्य, गीत, कथा, कहानी, गौरवमय इतिहास सुनाउनुका साथै चित्रकला, थारूको ग्राम थानलगायतका संस्कृतिको अध्ययन गराउनु पर्छ जसले थारू संस्कृतिका साथै प्रदेश र देशको गौरव बढाउँछ ।`

प्रदेश सरकारले सम्पूर्ण थारू, राजबंशीलगायतका आदिवासी, जनजाति, अल्पसंख्यकको भाषा, संस्कृति संरक्षण, सम्बर्धन, अध्ययन, अनुसन्धान र विकासका लागि फाल्गुनन्द भाषा, संस्कृति अध्ययन प्रतिष्ठान गठनका लागि बजेट विनियोजन गरेर काम अघि बढाएको उनले बताए ।

महाभारतकालको पौराणिक ईतिहास बोकेको बर्जु पछि परेकोले प्रदेश सरकारले विराटनगरसँग जोडेर सहरको रूपमा विकास गर्न केसलीयाको दुवै किनारमा सडक निर्माण गर्न गइरहेको मुख्यमन्त्री कार्कीले बताए ।

माल्दिभ्सको त्रासदी र राष्ट्रपति मुइज्जुको लापरवाह निर्णय

Villingili को दुर्गम टापु मा एक हृदय विदारक घटना को पछि मा, माल्दिभ्स एक जवान जीवन गुमाउने शोक मात्र होइन तर राष्ट्रपति मोहम्मद Muizzu को सरकार को कमजोर निर्णयहरु को दूरगामी नतिजाहरु संग संघर्ष गरिरहेको छ। 13 वर्षीय मोहम्मद जाह खालिदको दुखद मृत्युले राष्ट्रपति मुइज्जुको भ्रामक नीतिहरूको हानिकारक प्रभाव, विशेष गरी उनको भारत विरोधी अडान र चिकित्सा आपतकालिन समयमा महत्वपूर्ण स्रोतहरू प्रयोग गर्न अस्वीकार गर्ने कडा अनुस्मारकको रूपमा कार्य गर्दछ। Villingili को एकान्त टापु मा समय अगावै हानि राष्ट्रपति मोहम्मद Muizzu को सरकार को दुर्भाग्यपूर्ण निर्णयहरु बाट उत्पन्न गहिरो परिणाम को एक मार्मिक अनुस्मारक को रूप मा कार्य गर्दछ। व्यक्तिगत दु:ख बाहेक, यो हृदयविदारक घटनाले आफ्ना नागरिकहरूको सुरक्षा गर्ने मौलिक कर्तव्यभन्दा राजनीतिक आसनलाई प्राथमिकता दिने नेतृत्वको डरलाग्दो प्रभावलाई जोड दिन्छ। खालिदको असफल चिकित्सा निष्कासनले सरकारलाई जीवन बचाउन भन्दा पनि राजनीतिक चालबाजीमा बढी लगानी गरेको देखिन्छ, प्राथमिकता र योग्यतामा प्रश्न खडा गरेको छ।

ब्रेन ट्युमरबाट पीडित खालिदलाई तुरुन्त चिकित्सा उपचारको आवश्यकता पर्दा दुःखदायी गाथा सुरु भयो। मालेमा आकस्मिक निकासीको लागि परिवारको बिन्ती, जहाँ उन्नत चिकित्सा उपचारको पर्खाइमा थियो, दुर्भाग्यपूर्ण घटनाहरूको श्रृंखलाको साथ भेटियो। चिकित्सा निकासीको लागि विमानमा प्राविधिक त्रुटिहरू र उपलब्ध भारतीय स्रोतहरू प्रयोग गर्न सरकारको जिद्दी अस्वीकारले हृदयविदारक नतिजा निम्त्यायो। मुइज्जुको सरकारले बच्चाको जीवनमा राजनीतिक आसन रोजेको छ, यो निर्णयले यसको प्राथमिकता र योग्यतामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गर्छ।

यस खुलासा भएको त्रासदीको मूलमा राष्ट्रपति मुइज्जुको लगातार भारत विरोधी अडान रहेको छ, जुन स्थितिले भारतसँगको कूटनीतिक सम्बन्धलाई निरन्तर रूपमा टुटेको छ। आफ्नो चुनावी अभियानमा आफ्नो पूर्ववर्तीको ‘इन्डिया फर्स्ट’ नीतिको विरोध गर्नदेखि लिएर पदभार ग्रहण गरेपछि तुरुन्तै भारतीय सैनिक फिर्ताको माग गर्न, मुइज्जुले गहिरो कूटनीतिक दरारको लागि चरण तय गरेका छन्, चिकित्सा निकासी जस्ता सम्झौता गरिएका महत्वपूर्ण सेवाहरूमा स्पष्ट छ। स्थितिलाई थप बिगार्न मुइज्जुको कथित मौद्रिक लाभका लागि चीनसँग स्पष्ट पङ्क्तिबद्धता हो, यस्तो कदम जसले सम्भावित ऋणको जालमा फस्ने डर बढाउँछ। अल्पकालीन लाभहरू लोभलाग्दो लाग्न सक्छ, आर्थिक निर्भरता र सम्झौता सार्वभौमसत्ता सहित दीर्घकालीन परिणामहरूले माल्दिभ्सको स्थायित्वको लागि महत्त्वपूर्ण खतरा निम्त्याउँछ। मुइज्जुले यस खतरनाक मार्गमा नेभिगेट गर्दै गर्दा, राष्ट्र कूटनीतिक उथलपुथल र आर्थिक कमजोरीको चौराहेमा उभिएको छ, दिगो राष्ट्रिय कल्याणको खोजीमा राजनीतिक निष्ठाको पुनर्विचारको आवश्यकतालाई हाइलाइट गर्दै।

माल्दिभ्सको मार्च १५ मा भारतीय सैनिक फिर्ताको समयसीमामा जोडले तनाव मात्र बढाएको छैन तर कूटनीतिक गतिरोध पनि ल्याएको छ। भारतले माल्दिभ्स र भारतले संयुक्त रुपमा गठन गरेको उच्चस्तरीय कोर कमिटी बनाएर समस्या समाधान गर्न अगाडि बढेको छ । यद्यपि, मानवीय र चिकित्सा सहायतामा भारतको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई स्वीकार गरे पनि, मुइज्जुको सरकार अडिग छ। यो स्वेच्छाचारी समयसीमा, चिकित्सा आपतकालिन समयमा भारतीय हेलिकप्टर प्रयोग गर्न अस्वीकार संग जोडिएको, एक सरकार आफ्नो नागरिक को भलाई को रक्षा भन्दा राजनीतिक अंक स्कोर मा अधिक चासो देखाउँछ।

रणनीतिक सहयोग सम्झौता र ‘इन्डिया आउट’ अभियानमा प्रस्ट देखिने चीनप्रति मुइज्जुको धुरीले क्षेत्रको स्थायित्वका लागि महत्वपूर्ण जोखिम खडा गरेको छ। माल्दिभ्सको रणनीतिक पङ्क्तिबद्धतासँगै चीनको बढ्दो प्रभावले भारतसँगको ऐतिहासिक सम्बन्धलाई मात्र कमजोर बनाउँदैन तर नाजुक भूराजनीतिक सन्तुलनलाई पनि खतरामा पार्छ। चीनबाट सानो मौद्रिक लाभको लागि मुइज्जुको अदूरदर्शी प्रयासले माल्दिभ्स र त्यहाँका जनताका लागि गम्भीर परिणामहरू निम्त्याउन सक्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, विशेष गरी भारतले माल्दिभ्सको मागप्रति सावधानीपूर्वक प्रतिक्रिया दिएको छ। यद्यपि, मुइज्जुको सरकार कूटनीतिक चासोबाट अचल देखिन्छ, यसले शंकास्पद गठबन्धनको खोजीमा द्वीपसमूहलाई अझ अलग पारेको छ। घरेलु रूपमा, त्यहाँ आक्रोश र निन्दाको आधार भएको छ, मिकाइल नसीम लगायत विपक्षी नेताहरूले माल्दिभ्सका नागरिकहरूको जीवनमा राजनीतिक शत्रुतालाई प्राथमिकता दिएकोमा मुइज्जुमा औंला औंल्याए।

यस त्रासदीको केन्द्रमा मुइज्जुको सरकारको राजनीतिक चालबाजीभन्दा आफ्ना नागरिकहरूको जीवनलाई प्राथमिकतामा राख्ने असफलता रहेको छ। गम्भीर चिकित्सा निकासीको समयमा भारतीय हेलिकप्टरहरू प्रयोग गर्न अस्वीकार, एक जवान केटाको असामयिक मृत्युको कारणले, दया र दूरदर्शिताको चकित पार्ने कमी देखाउँछ। मुइज्जुका निर्णयहरूले कूटनीतिक सम्बन्धलाई मात्रै तनावपूर्ण बनाएको छैन तर विश्वव्यापी मञ्चमा माल्दिभ्सलाई अनिश्चित अवस्थामा पनि राखेको छ।

जबकि Muizzu को सरकार मार्च 15 को समयसीमा र एक ‘India Out’ एजेन्डा मा निश्चित हुन सक्छ, थप व्यावहारिक दृष्टिकोण आवश्यक छ। पारस्परिक रूपमा लाभदायक समाधानहरू खोज्न, विशेष गरी महत्त्वपूर्ण मानवीय र चिकित्सा सेवाहरू कायम राख्नका लागि भारतसँगको सहकार्यात्मक वार्तालाई राजनीतिक आसनभन्दा पनि प्राथमिकता दिनुपर्छ। माल्दिभ्सले राष्ट्र र यसका जनताका लागि सम्भावित दीर्घकालीन प्रभावहरूलाई ध्यानमा राख्दै चीनसँग पङ्क्तिबद्धताको वास्तविक लागतको पुन: मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

माल्दिभ्सले यस हृदयविदारक घटनाको नतिजाको सामना गरिरहेको बेला, राष्ट्रपति मुइज्जुको सरकारलाई यसको कमजोर निर्णयको लागि जवाफदेही बनाउनु आवश्यक छ। महत्वपूर्ण चिकित्सा सेवाहरूलाई प्राथमिकता दिन अस्वीकार, मनमानी मार्च 15 को समयसीमा, र ‘भारत बाहिर’ एजेन्डाको लापरवाह प्रयासले छानबिनको माग गर्दछ। नेतृत्व, संकटको समयमा, सबै भन्दा माथि नागरिकहरूको कल्याणको लागि प्रतिबद्धता चाहिन्छ।

मोहम्मद जाह खालिदको मृत्युको त्रासदीले राष्ट्रपति मुइज्जुको लापरवाह निर्णयको नतिजालाई उजागर गरेको छ। भारत विरोधी एजेन्डादेखि लिएर महत्वपूर्ण चिकित्सा सेवालाई प्राथमिकता दिन अस्वीकार गर्नेसम्म, मुइज्जुको सरकारले आफ्ना नागरिकहरूको हितको रक्षा गर्न आफूलाई अयोग्य साबित गरेको छ। माल्दिभ्सले यस हृदयविदारक घटनाको नतिजाको सामना गरिरहेको बेला, यो राष्ट्रले आफ्नो नेतृत्वको प्राथमिकताहरूको पुन: मूल्याङ्कन गर्न र भ्रामक राजनीतिक आसनभन्दा आफ्नो जनताको जीवन र कल्याणलाई प्राथमिकता दिने बाटो खोज्नु आवश्यक छ। माल्दिभ्सले कूटनीतिक चुनौतीहरूको सामना गर्दा पनि आफ्ना नागरिकहरूको हितमा काम गर्ने नेतृत्वको हकदार छ।

दुबईमा भब्य माघी कार्यक्रम (फोटो फिचरसहित)

युएई बस्ने थारुहरूले माघी कार्यक्रम मनाएका छन्। थारू कल्याणकारिणी सभा युएईको आयोजनामा माघी कार्यक्रम मनाइएको हो। कार्यक्रममा सोनु कुश्मी र प्रकाश माझीले सांगीतिक प्रस्तुती दिएका थिए। कार्यक्रमको उद्घाटन आदिवासी जनजाति महासंघ युएईका अध्यक्ष विक्रम लिम्बुले गरेका थिए। कार्यक्रममा विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो। Continue reading “दुबईमा भब्य माघी कार्यक्रम (फोटो फिचरसहित)”

राम लला अब टेन्टमा होइन, दिव्य मन्दिरमा बस्छन् : भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सदियौंदेखिको प्रतिक्षापछि राम आइपुगेको बताएका छन्। अयोध्यामा राम मन्दिरको प्राण प्रतिष्ठापछि सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले राम लला अब दिव्य मन्दिरमा बस्ने बताए। ‘आज हाम्रा राम आइपुगेका छन्। सदियौं प्रतिक्षापछि हाम्रा राम आइपुगेका हुन्। हाम्रा राम लाला अब टेन्टमा बस्दैनन्, अब दिव्य मन्दिरमा रहन्छन्,’ उनले भने। Continue reading “राम लला अब टेन्टमा होइन, दिव्य मन्दिरमा बस्छन् : भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी”

भगवान् रामको प्राण प्रतिष्ठा सम्पन्न, प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा विशेष पूजा

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको उपस्थितिमा सोमबार अयोध्याको श्री राम जन्मभूमि मन्दिरमा भगवान रामको मूर्ति अनावरण गरिएको छ। मन्दिरको गर्भगृहमा भएको प्राण प्रतिष्ठा समारोहमा प्रधानमन्त्री मोदीले अनुष्ठानको नेतृत्व गरेका  थिए। गहिरो भक्तिभावको वातावरणमा समारोहको आयोजना भएको हो। Continue reading “भगवान् रामको प्राण प्रतिष्ठा सम्पन्न, प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा विशेष पूजा”

के ठूला प्राविधिक, जुत्ता र कपडा कम्पनीहरूले चीन छाड्दैछन्?

ठूला प्राविधिक, जुत्ता र कपडा कम्पनीहरूले चीनको किनार छोड्ने निर्णय गरेपछि, अब खेलौना कम्पनीहरूको पालो हो जसले विश्वको दोस्रो आर्थिक शक्तिको रूपमा आफ्नो उत्पादन आधारहरू दक्षिण एसिया र दक्षिणपूर्वी एसियाका देशहरूमा सार्ने तयारी गरिरहेका छन्। उच्च श्रम लागत र क्षेत्रको भूराजनीतिक तनावबाट उत्पन्न अनिश्चितता।

चीनको खेलौनाको कथालाई ठूलो झट्का दिँदै, ड्र्यागनबल, तामागोची, एनिमे हिरोज र बालबालिकाका लागि भिडियो गेमहरू जस्ता लोकप्रिय ब्रान्डहरू बनाउने जापानी कम्पनी बन्दाईले केही प्रमुख खेलौना ब्रान्डहरूको उत्पादन एकाइहरू थाइल्याण्ड र अन्य देशहरूमा सार्ने योजना बनाएको छ। पूर्वी एसियाली देश, रोयटर्सले आफ्नो पछिल्लो रिपोर्टमा भन्यो।

हसब्रो, खेलौना र मनोरन्जन संसारको एक विश्वव्यापी खेलाडी, जसले चीनमा कोविड-19 महामारीको तीन वर्षको अवधिमा क्रूर पाठ सिकेको थियो जहाँ यसले उत्पादन सञ्चालनहरू स्थिर गर्नुपर्‍यो र युरोप र अमेरिकामा निर्यात मागहरू पूरा गर्न संघर्ष गर्नुपरेको थियो, अब भर पर्न चाहँदैन। यसको अधिकांश उत्पादनको लागि देशमा। 2023 मा, यसले 3% देखि 6% गिरावटको अघिल्लो दृश्यबाट 13% देखि 15% मा आफ्नो राजस्व पूर्वानुमान कटौती गर्यो।

सीएनबीसीका अनुसार, हास्ब्रोले चीनमा धेरै जोखिम कारकहरूको कारण 2012 देखि आफ्नो उत्पादन कार्यलाई विविधीकरण गर्दै आएको छ। बरु खेलौना कम्पनीले भियतनाम, मेक्सिको र दक्षिण एसियाली क्षेत्रहरूमा आफ्नो उत्पादन आधारहरू र फलस्वरूप वृद्धिको लागि अवसरहरू देखिरहेको छ।

म्याटेल, खेलौना कम्पनी जसको बार्बी डल, हट ह्वील कार र मेगा ब्लक्स जस्ता शीर्ष बिक्रि हुने ब्रान्डहरू संसारमा घरेलु नाम हुन्, आफ्नो आपूर्ति श्रृंखलाको एक महत्वपूर्ण भाग चीनबाट बाहिर क्यानाडा र मेक्सिको र विश्वका अन्य भागहरूमा सारियो। । द वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार बार्बी डल र हट ह्वील कारको निर्माताले सन् २०१९ मा चीन र इन्डोनेसियामा उत्पादन गर्ने साइटहरू बन्द गर्यो।

विश्वमा उत्पादन हुने कुल खेलौनाको ७० प्रतिशतभन्दा बढी चीनको हो। यसले परम्परागत रूपमा इलेक्ट्रोनिक, मेकानिकल, प्लास्टिक र काठका खेलौनाहरू उत्पादन गर्दछ। गुआङदोङ प्रान्तमा रहेको औद्योगिक सहर डोङगुआन चीनको खेलौना उत्पादन गर्ने केन्द्र हो। शहरले 4,000 भन्दा बढी खेलौना निर्माताहरू समेट्छ। सन् २०२२ सम्म, डोङगुआनमा कला खेलौना उत्पादनमा संलग्न ८७ ठूला उद्यमहरू थिए, जसको कुल औद्योगिक उत्पादन मूल्य २.३२ बिलियन डलर थियो, सिन्ह्वा समाचारले भन्यो।

तर, सन् २०१९–२०२४ को बीचमा पाँच वर्षको अवधिमा चीनमा खेलौना उत्पादन गर्ने उद्योगको व्यवसायको संख्या औसतमा प्रतिवर्ष ०.३ प्रतिशतले घटेको छ, अमेरिकामा रहेको अनुसन्धान र विश्लेषण समूह IBISWorld ले भन्यो। यसका लागि चीनले बनाएका खेलौनाको अमेरिकी र युरोपको बजारमा माग कम हुनु प्रमुख कारण मानिएको छ ।

2023 को पहिलो सात महिनामा, चीनले बनाएको खेलौनाले अमेरिका र युरोपमा बेचेको कुल खेलौनाको 79% बनाउन सक्छ, जुन 2019 मा 82% थियो, S&P ग्लोबल मार्केट इन्टेलिजेन्सको तथ्याङ्कले भन्यो। अमेरिका-चीन व्यापार युद्ध, बढ्दो उत्पादन लागत र कमजोर विश्वव्यापी अर्थतन्त्रलाई चीनमा खेलौना उद्योगको व्यापारमा समग्र गिरावटको कारणको रूपमा उद्धृत गरिएको छ। चार दशकअघि आफ्नो अर्थतन्त्रलाई विश्वका लागि खुला गरेदेखि नै खेलौना कम्पनीहरूलाई सरकारले उपलब्ध गराएको सस्तो श्रम र सुविधा र पूर्वाधारको पर्याप्त आपूर्तिका कारण चीन खेलौनाको सबैभन्दा ठूलो उत्पादक बनेको छ।

तर अब धेरै खेलौना फर्महरूले प्राविधिक, जुत्ता र कपडा कम्पनीहरूको मार्ग पछ्याउन थालेका छन् जसले आफ्नो जोखिमको पुन: मूल्याङ्कन गर्दै छन् र चीनमा उनीहरूको न्यूनीकरण रणनीतिहरूको समीक्षा गरिरहेका छन्। 2021 मा, IBM जस्ता विशाल टेक कम्पनीहरूले चीनमा एक चौथाई शताब्दीसम्म सञ्चालन गरेपछि अनुसन्धान प्रयोगशालाको शटर तल तान्यो, जबकि याहू र लिंक्डइनले देशबाट बाहिर जाने योजना घोषणा गरे।

माइक्रोसफ्ट, एप्पल, गुगल, डेल र एचपी जस्ता अमेरिकी ठूला इलेक्ट्रोनिक कम्पनीहरूले चीनदेखि भियतनाम र अन्य दक्षिण र दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूमा आफ्नो सञ्चालनको अंशलाई विविधीकरण गरिसकेका छन्। ग्यालप, मतदान, र परामर्श समूह, चीनबाट बाहिर सर्ने सबैभन्दा नयाँ अमेरिकी कम्पनी हो। फाइनान्सियल टाइम्सको नोभेम्बर ४ को रिपोर्ट अनुसार सन् १९९३ मा चीनमा आएको वाशिङटनस्थित सल्लाहकार समूहले बेइजिङ, सांघाई र सेन्जेनस्थित आफ्नो कार्यालयमा दर्जनौं मानिसलाई रोजगारी दिएको थियो तर त्यसले देशमा आफ्ना गतिविधिहरू बन्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।

प्रविधिमा केन्द्रित परामर्शदाता फर्म फोरेस्टर रिसर्च जस्ता अमेरिकी कम्पनीहरूले चीनमा आफ्नो पदचिह्न घटाए भने विज्ञ नेटवर्क समूह गेर्सन लेहरम्यान समूहले विश्वको दोस्रो आर्थिक शक्तिमा आफ्नो उपस्थिति घटायो। अमेरिकी चेम्बर अफ कमर्सको 2023 चाइना बिजनेस रिपोर्टलाई उद्धृत गर्दै वित्तीय समीक्षाले 325 अमेरिकी कम्पनीहरू मध्ये 40% ले उनीहरूले चीनको लागि दक्षिणपूर्व एशिया वा विश्वका अन्य भागहरूमा मूल रूपमा योजना गरिएको लगानीलाई पुनर्निर्देशित वा योजना बनाएको बताए।

जबकि २२% ले चीन-अमेरिका सम्बन्ध बिग्रँदै गएको र राष्ट्रपति सीको नेतृत्वमा अप्रत्याशित वातावरणको बारेमा चिन्तित भएकाले आफ्नो लगानी घटाएको बताएका छन्। चिनियाँ किनार छाड्ने विदेशी कम्पनीहरूको बढ्दो संख्याको पछाडि विभिन्न कारणहरू छन्: बेइजिङको राष्ट्रिय सुरक्षामा जोड, विदेशी कम्पनीहरूमाथि छापा मार्ने र कडा डाटा कानूनहरू।

आफ्नो 2023 को व्यापारिक विश्वासको सर्वेक्षणमा, चीनमा युरोपियन युनियन चेम्बर अफ कमर्सले रिपोर्ट गरेको छ कि “उत्तरदायीहरूको उच्च 64% ले रिपोर्ट गरे कि चीनमा व्यापार गर्न” अझ गाह्रो भएको छ। जनवरी र जुन 2023 को बीच, साउथ चाइना मर्निङ पोस्ट अनुसार, कुल युरोपेली संघ कम्पनीहरु मध्ये 11% पहिले नै आफ्नो लगानी चीन बाहिर सारिसकेका छन्।

तर चीन, जापानी र दक्षिण कोरियाबाट पश्चिमी कम्पनीहरू मात्र बाहिरिएका छैनन्। कम्पनीहरूले विश्वको दोस्रो आर्थिक शक्तिलाई पनि बिदाइ गरिरहेका छन्। सीईओ स्कोर, एक मार्केट ट्र्याकरका अनुसार, कूल 46 उत्पादन र निगमित एकाइहरू जसका मूल कम्पनीहरू दक्षिण कोरियामा आधारित छन्, विगत छ वर्षमा चीनमा आफ्नो सञ्चालन बन्द छन्।

जनवरीदेखि जुन २०२३ सम्म, दक्षिण कोरियाली लगानीकर्ताहरूले चीनमा ८७ नयाँ कम्पनीहरू मात्र स्थापना गरे, जुन २०२२ को सोही अवधिमा ९९ बाट घटेको थियो जब विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र अझै पनि शून्य-कोविड प्रतिबन्धहरू पछ्याउँदै थियो, चोसुनिल्बो, दैनिक दक्षिण कोरियाली अखबारले भने। कोरियाको निर्यात-आयात बैंकको तथ्याङ्क उद्धृत गर्दै। सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स, हुन्डाई मोटर र एलजी जस्ता दक्षिण कोरियाली कम्पनीहरूले आफ्नो उत्पादन लाइन जापान, भियतनाम र अन्य देशहरूमा सार्ने निर्णय गरेका छन्।

त्यसैगरी, ठूलो संख्यामा जापानी कम्पनीहरूले भियतनाम र दक्षिण एसियाली क्षेत्रका देशहरूमा आफ्ना उत्पादन केन्द्रहरू स्थानान्तरण गरिरहेका छन्। टोयोटा, होन्डा, निसान, माज्दा, सुजुकी, कावासाकी, मित्सुबिसी, तोशिबा, हिताची, सोनी, निकोन, क्यानन र पायोनियर जस्ता शीर्ष जापानी बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू चीनमा छन्। सोनी र डाइकिनले चीनमा आफ्नो सञ्चालन बन्द गरेपछि मित्सुबिसी, होन्डा र माज्दाले पनि पूर्वी एसियाली देशमा उत्पादन पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने निर्णय गरेका छन्।

समग्रमा, धेरै कम्पनीहरू चीनबाट बाहिर सर्नुको मूल कारण यो हो कि अधिक र अधिक निर्माताहरूले अब चीनमा व्यापार गर्न जोखिमले भरिएको महसुस गर्न थालेका छन्, ताइवानमा बेइजिङको डिजाइन र संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको सम्बन्धलाई हेर्दा, दुई देशबीचको तनावलाई कम गर्न दुवै पक्षबाट प्रयास भए पनि ।

नगरप्रमुख र उपप्रमुखलाई आकर्षित गर्‍यो थारू गहनाले

कारी महताे/चितवन

नवाैं खिचरा महाेत्सव परिसरमा विभिन्न प्रकार र डिजाइनका गरगहनाहरू बिक्रीका लागि राखिएकाे थारू गरगहना स्टलले खैरहनी नगरपालिकाका प्रमुख शशी कुमार खनियाँ र उपप्रमुख कविता उप्रेतीलाई समेत आकर्षित गरेकाे छ। उनीहरूले महाेत्सवकाे अवलाेकन गर्ने क्रममा थारू गरगहनाहरू निकै चासाेपूर्वक अवलाेकन गरे।

त्यस स्टलमा थारू युवतीहरूकाे व्यापक भिडभाड रहने गरेकाे देखिन्छ र स्टलका सञ्चालक प्रतीक चाैधरी, उनकाे परिवारसहित उनकाे बुबा चेतनारायण थारू समेत दिनहुँ व्यस्त देखिन्छन्।

स्टलमा विभिन्न प्रकार र डिजाइनका गरगहनाहरूमध्ये कपालमा लगाउने चाेंटी, सटिया, टाउकाेमा लगाउने मन्टिका, निधारमा लगाउने टिकुली, नाकमा लगाउने फाेंफी, नथिया, बुलाकी, कानमा लगाउने कन्फुल, झुम्का, घाँटीमा लगाउने हँसुली, गलामा लगाउने चकती, चनरहारी, टाउक, रानीहार, पाखुरामा लगाउने टडिया, बिजायठ, नाडीमा लगाउने माठा, चुरी, औंलामा लगाउने यङुठी, कम्मरमा लगाउने डणकासा, कमरबन्द, झ्वाबा, फुर्का, डेली, खुट्टामा लगाउने गुड्हुला, पैरी त्यस्तै लेहेङ्गा, साडी पनि बिक्रीका लागि राखिएकाे थारू गहना पसलका सञ्चालक प्रतीक चाैधरीले बताए।

नवलपुरकाे चाेरमारामा रहेकाे पसलकाे प्रचारप्रसारका लागि गत वर्षदेखि खिचरा महाेत्सवमा स्टल राख्ने गरेकाे सञ्चालक चाैधरीले बताए। उनले थारू गरगहनाहरू अनलाइनमार्फत पनि बिक्री गर्दै आएकाे बताए। अनलाइनबाट अर्डर गर्नका लागि फाेन नं. वा ह्वाट्सएप्प नं. ९८४७१८७७०३ वा ९८६४५६८७३७ मा सम्पर्क गर्न सकिने उनले बताए।

सांसद चौधरी भन्छिन्- मुक्तकमैया जमिन्दार भएको हेर्न मन छ

प्रतिनिधिसभा सदस्य आस्माकुमारी चौधरीलाई वर्षौंदेखि कमैया र कमलरी भएर बाँचेका थारु समुदाय जमिनदार भएको हेर्न मन छ । उनलाई लामो समयदेखि मालिकका घरमा काम गर्दै आएका कमैया र कमलरी आफ्नै जमिन भए कति खुसी हुन्थे होला भन्ने लाग्छ । Continue reading “सांसद चौधरी भन्छिन्- मुक्तकमैया जमिन्दार भएको हेर्न मन छ”

थारू समुदायको भुरा खेल : सार्वजनिक जवाफदेहीताको उदाहरण

पश्चिम तराईको थारू समुदायमा हरेक गाउँमा अहिले आागामी वर्षका लागि नयाँ नेतृत्व चयन गर्न भुरा खेल, ख्याल हुँदैछ। भुरा खेल र ख्याल एक किसिमको वर्षमा एकपटक गरिने गाउँको सबैभन्दा ठूलो आम भेला हो। यो खेलबाट प्रजातान्त्रिक पद्धतिद्वारा हरेक गाउँमा अगुवा वरघर, भलमन्सा, ककन्डार, प्रधान, गुरूवा, चौकीदार, चिरक्या चयन गरिन्छ। Continue reading “थारू समुदायको भुरा खेल : सार्वजनिक जवाफदेहीताको उदाहरण”

प्रतियोगितात्मक कृषि उपज प्रदर्शनीको नतिजा प्रकाशन

तरकारी खेतीका लागि प्रख्यात पूर्वी चितवनका कृषकहरूको गुणस्तरीय उत्पादनलाई थप हौसला प्रदान गर्ने उद्देश्यले विगत संस्करणहरू झैं नवौं संस्करणको खिचरा महोत्सवमा प्रतियोगितात्मक कृषि उपज प्रदर्शनी गरिएको छ।

प्रतियोगितामा सहभागी गरिएको कृषि उपजहरूको नतिजा प्रकाशन भएको छ। जम्मा २७ प्रकारका कृषि उपजहरूको सहभागिता रहेको प्रदर्शनीमा २४ उपजको मूल्याङ्कन भई प्रथम, द्वितीय, तृतीय तथा शान्तवना स्थान हासिल गरेका र मूल्यङ्कन नभएका ३ उपजमा शान्तवना स्थान हासिल गरेका कृषकहरूको नामावली प्रकाशन भएको कृषि उपज प्रदर्शनीका संयोजक कमानसिंह चौधरीले जानकारी दिए।

प्रतियोगितामा सहभागी कृषि उपजहरूको मूल्याङ्कन खैरहनी नगरपालिका कृषि शाखाका प्रमुख गौरव न्यौपाने, ग्रामिण ताजा तरकारी तथा फलफूल उत्पादक सहकारी संस्थाका अध्यक्ष योगराज पन्त र खैरहनी एग्रोभेटका सञ्चालक नरनाथ आचार्यले गर्नुभएको संयोजक चौधरीले बताए।

विजेता कृषकहरूलाई माघ ७ गते खैरहनी नगरपालिकाका नगरप्रमुख शशीकुमार खनियाले नगद पुरस्कारसहित प्रमाणपत्र वितरण गर्ने महोत्सव मूल आयोजक समितिका संयोजक रामेश्वर चौधरीले बताए। महोत्सवको संरक्षक रहेको खैरहनी नगरपालिकाले कृषि पुरस्कारसहित कृषि परिसरको सौजन्य गरेको हो।

मूल्याङ्कन भएका कृषि उपज

पाटे सिमी
प्रथम कल्पना महतो खैरहनी ५,
द्वितीय पूर्णिमा चौधरी खैरहनी ६
तृतीय सविना महतो खैरहनी ६

लौका
प्रथम सुखला महतो खैरहनी १,
द्वितीय कृष्ण प्रसाद सापकोटा खैरहनी १,
तृतीय शीला गिरी खैरहनी ५
शान्तवना नर्मदा सापकोटा खैरहनी १

भेडे खुर्सानी
प्रथम सृजना ढकाल पाण्डे खैरहनी १०,
द्वितीय दिपेन्द्र पाण्डे खैरहनी १०,
तृतीय विश्वास पाण्डे खैरहनी १०
शान्तवना अर्जुन भुसाल खैरहनी १

काउली
प्रथम राजकुमार चौधरी खैरहनी ५,
द्वितीय शिवजी सहनी खैरहनी ६,
तृतीय सुरज महतो खैरहनी १,
शान्तवना कास्मिना महतो खैरहनी १ र सुरेन्द्र चौधरी खैरहनी ६

लेटस साग
प्रथम अर्जुन भुसाल खैरहनी १,
द्वितीय आत्माराम श्रेष्ठ खैरहनी ६,
तृतीय रेनुका श्रेष्ठ खैरहनी ६,
शान्तवना आत्माराम श्रेष्ठ खैरहनी ६

बन्दा
प्रथम सन्चिता सुवेदी खैरहनी १,
द्वितीय लक्ष्मण चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय केशव वली खैरहनी १,
शान्तवना राम कुमार शर्मा खैरहनी १

हरियो मकै
प्रथम अर्जुन भुसाल खैरहनी १,
द्वितीय स्वस्तिका फर्म खैरहनी १,
तृतीय सोलुजा अगस्ती खैरहनी १,
शान्तवना श्री भुसाल खैरहनी १

च्याउ
प्रथम भगवती कृषि फर्म खैरहनी ५,
द्वितीय एन्जलिका चौधरी खैरहनी ५,
तृतीय सिकान्ती चौधरी खैरहनी ५,
शान्तवना सुवर्ण चौधरी खैरहनी ५

लसुन
प्रथम जनजागरण महिला कृषक समूह खैरहनी ५,
द्वितीय पवित्रा चौधरी खैरहनी ५,
तृतीय राजु चौधरी खैरहनी ५,
शान्तवना गीता चौधरी खैरहनी ५ र सेजल महतो खैरहनी ६

राजमा
प्रथम मन्जु चौधरी खैरहनी ५
द्वितीय बुद्धशान्ति एकीकृत आईपिएम कृषक समूह, खैरहनी १३,
तृतीय सम्झना खनाल खैरहनी ६
शान्तवना गोपी अधिकारी खैरहनी ६

रायो साग
प्रथम लक्ष्मण चौधरी खैरहनी ६,
द्वितीय शम्भु कुमार शर्मा खैरहनी ५,
तृतीय नव जागरण कृषक महिला समूह खैरहनी ५,
शान्तवना फागुन चौधरी खैरहनी ६

बोकाउली
प्रथम रूमा चौधरी खैरहनी ५,
द्वितीय चितरी चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय रूमा चौधरी खैरहनी ५,
शान्तवना सिन्धु चौधरी खैरहनी ६

गाजर
प्रथम भगवती चौधरी खहनी ६,
द्वितीय बालसिंह चौधरी खैरहनी ९,
तृतीय संगिता चौधरी खैरहनी ५
शान्तवना पतिराम चौधरी खैरहनी ५

पिरो खुर्सानी
प्रथम लक्ष्मण चौधरी खहनी ६,
द्वितीय आस्मि चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय बिन्दा नेपाल खैरहनी १,
शान्तवना भजनी थरूनी खैरहनी ५

अकबरे खुर्सानी
प्रथम अर्जुन भुसाल खैरहनी १,
द्वितीय तानकी चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय स्वस्तिका अगस्ती खैरहनी १,
शान्तवना राम कुमार शर्मा खैरहनी १

माछे खुर्सानी
प्रथम अर्जुन भुसाल खैरहनी खैरहनी १,
द्वितीय चन्द्र प्रसाद पाण्डे खैरहनी १०,
तृतीय विश्वास पाण्डे खैरहनी १०,
शान्तवना दिपेन्द्र प्रसाद पाण्डे खैरहनी १०

चुकन्दर
प्रथम अर्जुन भुसाल खैरहनी १,
द्वितीय डट कृषि फर्म खैरहनी १,
तृतीय राम कुमार शर्मा खैरहनी १,
शान्तवना सोलुजा अगस्ती खैरहनी १

मूला
प्रथम ग्रामिण युवा कृषक समूह खैरहनी ५,
द्वितीय निशा चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय जनजागरण कृषक महिला समूह खैरहनी ५,
शान्तवना राजेश चौधरी खैरहनी ५ र रीमा पौडेल खैरहनी ५

तोरी
प्रथम त्रिभुवन चौधरी खैरहनी ५,
द्वितीय बलराम चौधरी खैरहनी ५,
तृतीय संगिता पौडेल खैरहनी १,
शान्तवना एक कृषक समूह खैरहनी १३

प्याज
प्रथम अन्जना चौधरी खैरहनी ६,
द्वितीय रूमा चौधरी खैरहनी ५,
तृतीय सुस्मिता महतो खैरहनी ६,
शान्तवना कालीदिदी थरूनी खैरहनी ६

केराउ
प्रथम नवजागरण कृषक महिला समूह खैरहनी ५,
द्वितीय राज चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय राजकुमार चौधरी खैरहनी ५,
शान्तवना सोलुजा अगस्ती खैरहनी १ र यसभगिया चौधरी खैरहनी ६

भेन्टा
प्रथम केशव वली खैरहनी १,
द्वितीय विक्रमिया चौधरी खैरहनी ६,
तृतीय सुमन महतो खैरहनी ६,
शान्तवना शान्ति चौधरी खैरहनी ५

धनिया
प्रथम डट कृषि फर्म खैरहनी १,
द्वितीय रूपक बर्तौला खैरहनी ५,
तृतीय आतेमाराम श्रेष्ठ खैरहनी ६,
शान्तवना बुधनी चौधरी खैरहनी१२

फर्सी
प्रथम शुक्रराज चौधरी राप्ती ६ धमौरा,
द्वितीय त्रिभुवन चौधरी ५,
तृतीय लक्ष्मण चौधरी ६,
शान्तवना अनिश चौधरी ६

मूल्याङ्कन नभएका कृषि उपजहरू

टमाटर
शान्तवना बुधराम महतो खैरहनी ५ र लक्ष्मीनारायण चौधरी खैरहनी ५

बकुला
शान्तवना लगनी महतो खैरहनी ६ र बिहान महतो खैरहनी

जिरा
शान्तवना कालीदिदी थरूनी खैरहनी ६ र सोहरा महतो खैरहनी ६