ठुम्रारको १००औं साहित्यिक श्रृंखला प्रज्ञामा हुने

ठुम्रार साहित्यिक बखेरीको १००औं साहित्यिक श्रृंखला नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको देवकोटा सभाहलमा हुने भएको छ। साउन २६ गते अपरान्ह १ बजे १००औं साहित्यिक श्रृंखला आयोजना हुने श्रृंखलाका संयोजक एवं थारु लेखक संघका केन्द्रीय अध्यक्ष डा. कृष्णराज सर्वहारीले जानकारी दिए। उनका अनुसार प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सहकार्यमा कार्यक्रम आयोजना हुन लागेको हो। त्यसका लागि डा. सर्वहारीले कवितासहित उपस्थित हुन आह्वान गरेका छन्।

१००औं साहित्यिक श्रृंखलालाई भव्य बनाउनका लागि डा. सर्वहारीको संयोजकत्वमा मूल तयारी समिति गठन गरिएको छ। त्यस्तै नन्दुराज चौधरीको संयोजनमा आर्थिक, शत्रुघन चौधरीको संयोजनमा प्रचारप्रसार, सिताराम चौधरीको संयोजनमा मञ्च व्यवस्थापनलगायट समिति बनाइएको छ।

यसअघि साहित्यकार मानबहादुर चौधरी पन्नाको प्रमुख आतिथ्यमा ठुम्रार साहित्यिक बखेरीके ९९औं साहित्यिक श्रृंखला गत असार २९ गते सम्पन्न भएको थियो। विसं २०६९ माघदेखि डा. सर्वहारीको नयाँ बजार, कीर्तिपुरस्थित डेराको छतबाट ठुम्रार साहित्यिक बखेरी सुरु भएको थियो। त्यसपछि त्रिवि परिसरस्थित बालकुमारी खाजा घर हुँदै कीर्तिपुर, पाँगास्थित बरघर रेस्टुरण्टमा हरेक महिलाको अन्तिम शनिबार साहित्यक शृंखला हुँदै आएको छ।

कोरोनाकालमा भने कार्यक्रम स्थगित गरिएको थियो। बखेरीमा वाचन गरिएका रचना ‘परगा’का रूपमा प्रकाशितसमेत भएको छ। त्यस्तै थारु भसा साहित्य केन्द्रले पनि हरेक महिनको पहिलो शनिबार कुपण्डोलस्थित नाइटिंगेल स्कुलमा यस्तै बसघरा नाम दिएर शृंखला आयोजना गर्दै आएको छ।

चिनियाँ अन्तरिक्ष उद्योग ग्लोबल स्पेस क्षेत्रका लागि खतरा

अवरोधका बीचमा, चीनको व्यावसायिक अन्तरिक्ष उद्योगले बिस्तारै विश्वव्यापी मञ्चमा एक शक्तिशाली खेलाडीको रूपमा आफूलाई स्थान दिइरहेको छ। एउटा चिनियाँ रकेट स्टार्ट अपले अर्को प्रक्षेपण विफलताको सामना गर्‍यो, जसको परिणामस्वरूप तीनवटा उपग्रहहरू विश्वव्यापी मौसम पूर्वानुमान र भूकम्पको भविष्यवाणीको लागि भेला भइरहेको व्यावसायिक तारामंडलको भागको रूपमा नष्ट भयो।

Hyperbola-1 – iSpace द्वारा उत्पादित 24-मीटर (79ft) उच्च ठोस ईन्धन रकेट – हालै बिहान उत्तर पश्चिमी चीनको गोबी मरुभूमिको जिउक्वान स्याटेलाइट प्रक्षेपण केन्द्रबाट उचालियो। त्यसअघि ल्याण्ड स्पेसबाट झुक–२ वाई२ रकेटको असफल प्रक्षेपणबाट चीनलाई अर्को धक्का लागेको थियो । यी असफलताहरू पृथक घटनाहरू होइनन्, यद्यपि तिनीहरूले व्यावसायिक अन्तरिक्ष कम्पनीहरूको भावनालाई कम गरेका छैनन्। सरकारी समर्थन, निजी पूँजी र महत्वाकांक्षी परियोजनाहरूको मिश्रणको सदुपयोग गर्दै, उद्योगले आक्रामक रूपमा पश्चिमी प्रतिस्पर्धीहरूलाई पार गर्न र अन्तरिक्ष प्रविधिमा आफ्नो प्रभुत्व स्थापित गर्न प्रयास गरिरहेको छ। बेइजिङले अब आफ्नो व्यावसायिक क्षेत्रलाई एलोन मस्कको स्पेस एक्स जस्ता प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई समात्न चाहन्छ।

SCMP.com को अनुसार, Yunyao Aerospace Technology ले यो वर्ष लगभग 40 उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको थियो र अर्को वर्ष सम्म यसको 90-उपग्रह Yunyao-1 तारामंडल पूरा गर्न को लागी। “हाम्रो नक्षत्रले विदेशी एकाधिकार तोड्नेछ र बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ देशहरूलाई उच्च-रिजोल्युसन, उच्च-परिशुद्धता, र सबै स्तरको मौसम अनुगमन र भूकम्पको पूर्व चेतावनी सेवाहरू प्रदान गर्नेछ,” युन्याओ एयरोस्पेस प्रतिनिधिले जनवरीमा तियानजिन डेलीलाई भने। यद्यपि, यो आक्रामक खोजले प्रतिस्पर्धात्मक गतिशीलता, दिगोपन, र यसको अन्तरिक्ष उद्यमहरूको भूराजनीतिक प्रभावहरूको सन्दर्भमा महत्वपूर्ण चिन्ताहरू खडा गरेको छ।

arstechnica.com का अनुसार चार चरणको हाइपरबोला-१ ठोस रकेट हालै गोबी मरुभूमिको जिउक्वान स्पेसपोर्टबाट उडेको थियो। बेइजिङमा आधारित आईस्पेसले पछि रकेटको चौथो चरणमा विसंगति भएको बताउँदै एक विज्ञप्ति जारी गर्‍यो। कथनले उडानमा हराएको पेलोडको नाम वा प्रकृति प्रकट गरेको छैन। वेबसाइटले भन्यो कि प्रारम्भिक समस्याहरू सम्भवतः अपेक्षित छन्। बेइजिङ इन्टरस्टेलर ग्लोरी स्पेस टेक्नोलोजी लिमिटेड, वा iSpace, ठोस इन्धनयुक्त हाइपरबोला-१ को साथ कक्षामा पुग्ने पहिलो निजी वित्त पोषित चिनियाँ कम्पनीको रूपमा २०१९ मा इतिहास बनायो। यद्यपि, त्यो उपलब्धि पछि रकेटले लगातार तीनवटा असफलताको सामना गर्यो। कम्पनी पछिल्लो असफलता अघि 2023 मा दुई सफल उडानहरू संग पुन: प्राप्त भयो। घाटाले चीनको व्यावसायिक प्रक्षेपण उद्योगको विश्वसनीयतामा चिन्ता बढाएको छ।

मे 2022 मा, चिनियाँ स्टार्ट अप iSpace द्वारा कक्षीय प्रक्षेपण प्रयास असफल भयो, अघिल्लो वर्ष दुई असफलता पछि। चौथो हाइपरबोला-१, चार चरणको ठोस रकेट, जिउक्वान स्याटेलाइट प्रक्षेपण केन्द्रबाट उड्यो तर कक्षामा पुग्न असफल भयो। चिनियाँ राज्य मिडिया सिन्ह्वाले पुष्टि गरेको असफलताले स्पेस प्रक्षेपण प्रयासहरूमा निहित कठिनाइहरू र अनिश्चितताहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्ने विशेष कारणहरूको लागि अनुसन्धान गर्न प्रेरित गर्‍यो।

चिनियाँ व्यावसायिक अन्तरिक्ष उद्योगको भावनालाई कम गर्न असफल भएको छ किनकि यसले अन्तरिक्षमा पहुँच बढाउँदैछ र चीनलाई कम पृथ्वीको कक्षाको मेगा नक्षत्रहरूको जोडी निर्माण गर्न आवश्यक प्रक्षेपण दर हासिल गर्न अनुमति दिइरहेको छ, प्रत्येक 10,000 भन्दा बढी उपग्रहहरू। यो एक फलिफाप व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्र स्थापना गर्न चीनको प्रतिबद्धताको संकेत पनि हो। समाचार रिपोर्टका अनुसार चीनले यस वर्ष १०० ओर्बिटल प्रक्षेपणको राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाउने योजना बनाएको छ। चीनको मुख्य अन्तरिक्ष ठेकेदार, चाइना एरोस्पेस साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी कर्पोरेशन (CASC) ले 290 भन्दा बढी अन्तरिक्ष यान कक्षामा पठाउन लगभग 70 प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको छ। बाँकी प्रक्षेपणहरू चीनको बढ्दो व्यावसायिक प्रक्षेपण क्षेत्रद्वारा प्रदर्शन गरिनेछ।

वाणिज्य अन्तरिक्ष क्षेत्र: विस्तारको मेरुदण्ड
सन् २०१५ सम्म चीनका व्यावसायिक प्रक्षेपण कम्पनीहरू त्यति सक्रिय थिएनन्। 2015 पछि यी कम्पनीहरूले उल्लेखनीय प्रगति देखाउन थाले। प्रारम्भमा साना, सरल ठोस रकेटहरूमा केन्द्रित, क्षेत्र अब ठूला, पुन: प्रयोज्य लन्चरहरू तिर अगाडि बढिरहेको छ। ल्यान्डस्पेस, स्पेस पायोनियर, ग्यालेक्टिक एनर्जी, र आईस्पेस जस्ता कम्पनीहरूले पर्याप्त पेलोड क्षमता भएका पुन: प्रयोगयोग्य रकेटहरू विकास गर्दैछन्। ल्याण्ड स्पेसको Zhuque-3 र iSpace को Hyperbola-3, उदाहरणका लागि, 2025 सम्म आफ्नो पहिलो उडानहरू प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, देशको पुन: प्रयोगयोग्य रकेट क्षमताहरूमा महत्त्वपूर्ण माइलस्टोनहरू चिन्ह लगाउँदै।

“चीनको व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्र प्रभावशाली रूपमा ठूलो र गहिरो छ,” अर्बिटल गेटवे कन्सल्टिङका ​​संस्थापक ब्लेन कर्सियोले भने। जबकि स्पेस एक्स यसको चिनियाँ समकक्ष भन्दा “धेरै अगाडि” छ, “यदि हामीले अमेरिका र चीनमा पाँचौं, वा 10 औं सबैभन्दा विकसित प्रक्षेपण कम्पनीहरू तुलना गर्छौं भने, चीन सम्भवतः अगाडि छ,” उनले भने। france24.com को एक रिपोर्ट अनुसार, चीनको राज्य र व्यावसायिक क्षेत्रहरू बीच “गहिरो सम्बन्धहरू” छन्, कर्सियोले भने, धेरै कम्पनीहरू राज्य-संचालित कम्पनीका पूर्व कर्मचारीहरू वा सरकारी संस्थानहरूका शिक्षाविद्हरूले स्थापना गरेका छन्।

ब्रह्माण्डको नियन्त्रण पहिले नै अमेरिका-चीन प्रतिद्वन्द्वीको अर्को क्षेत्र हो, दुबैले अर्कोलाई आफ्नो अन्तरिक्ष कार्यक्रमको सैन्य उद्देश्यहरू लुकाएको आरोप लगाउँदै, France24.com रिपोर्ट गरे। चीनसँगको प्रतिस्पर्धाको अर्को दशक इतिहासको “सबैभन्दा महत्वपूर्ण १० वर्ष” हो, अमेरिकी अन्तरिक्ष कमाण्डका पूर्व प्रमुखले हालै भनेका छन्। “हामीले हार बेहोर्न सक्दैनौं,” उनले भने। नासाका प्रशासक बिल नेल्सनले चीनको अन्तरिक्ष एजेन्सीले पारदर्शिताको अभावमा अन्य देशलाई खतरामा पारेको भन्दै आलोचना गरेका थिए। हालैका वर्षहरूमा चीनद्वारा प्रक्षेपण गरिएका रकेटहरूको अनियन्त्रित पुन:प्रविष्टिहरूले सुरक्षा चिन्ताहरू बढाएको छ र अन्तरिक्ष यात्रा गर्ने राष्ट्रहरूका लागि व्यवहारको थप स्थापित मापदण्डहरूको लागि कलहरू उत्प्रेरित गरेको छ। “चीन केवल सहकारी छैन, न त पारदर्शी छ,” नेल्सनले मार्च २०२३ मा एक्सियोस स्पेस रिपोर्टर मिरियम क्रेमरलाई भनेका थिए।

यसैबीच, व्यापारिक अन्तरिक्ष क्षेत्रमा चीनको आक्रामक विस्तारले धेरै महत्वपूर्ण चिन्ताहरू खडा गरेको छ। भीडभाड र फ्रिक्वेन्सी द्वन्द्वको जोखिमको साथ, LEO को लागि प्रतिस्पर्धा तीव्र हुँदैछ। अन्य कलाकारहरूद्वारा संतृप्त हुनु अघि फ्रिक्वेन्सीहरू र कक्षाहरू सुरक्षित गर्ने चीनको दौडले सुरक्षा र दिगोपनलाई सम्भावित रूपमा सम्झौता गर्दै, द्रुत-गति प्रक्षेपण तालिका आवश्यक छ। चीनको अन्तरिक्ष महत्वाकांक्षाको भूराजनीतिक प्रभावलाई नजरअन्दाज गर्न सकिँदैन। चिनियाँ सेनाले स्टार लिंक जस्ता पश्चिमी मेगा नक्षत्रहरूको सम्भावित सैन्य अनुप्रयोगहरूको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरेको छ। यसका साथसाथै, चीनको आफ्नै मेगा नक्षत्रहरूलाई भू-राजनीतिक प्रभावको औजारको रूपमा लिन सकिन्छ, जसले देशलाई विश्वव्यापी पूर्वाधारको प्रदायकको रूपमा स्थान दिन्छ।

चीनले आफ्नो अन्तरिक्ष प्रयासलाई तीव्रता दिँदा, विश्वव्यापी अन्तरिक्ष क्षेत्रले यस उदीयमान शक्ति गृहको प्रभाव र यसले विद्यमान खेलाडीहरू र अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताहरूलाई प्रस्तुत गर्ने चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्छ।

संविधान संशोधनको विरोधमा उत्रिए अमनलाल मोदी, प्रतिरोध गर्ने चेतावनी (भिडियोसहित)

नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसद अमनलाल मोदीले कुनै अमुक पार्टीले संविधान संशोधन गरे प्रतिरोध गर्ने चेतावनी दिएका छन्। सोमबारको प्रतिनिधि सभा बैठकमा बोल्दै सांसद मोदीले सत्तारुढ दल र तिनका नेताहरूले अहिले संविधान संशोधनको कुरा गरिरहेको भन्दै त्यसरी हुने संशोधनको प्रतिकार गर्ने बताएका हुन्।

‘यो देशको संविधान त्यसै बनेको होइन। धेरै ठुलो संघर्ष, त्याग र बलिदानबाट यो संविधान बनेको हो’, उनले भने, ‘यस्तो संविधानलाई कुनै पार्टी या अमुक दलहरूले संशोधन गर्छ भने त्यसको प्रतिरोध हामीले गर्छौ।’

उनले जनताको इच्छा र चाहानालाई मार्न नपाइने भन्दै नेपाली कांग्रेस र एमाले गठबन्धनको सरकार सुशासन र विकास भन्दा पनि भ्रष्टाचारको ढाकछोप गर्न बनेको आरोप लगाए।

सौर्य एयरलाइन्स दुर्घटना पोखरा विमानस्थलमा चिनियाँ ऋण जाल प्रमुख कारण !

काठमाडौंको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सौर्य एयरलाइन्सको विमान दुर्घटनाग्रस्त भएको घटना पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आम्दानी बढाउने वित्तीय दबाबका कारण भएको आरोप लागेको छ।

उक्त जहाजलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ह्यांगरमा मर्मत गर्न सकिन्थयो। अहिले उक्त ह्यांगर खाली पनि रहेको विमानस्थल प्रशासनले जानकारी दिएको छ। त्यसका बावजुद पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ह्यांगरमा पठाइयो। जसलाई पोखरा विमानस्थलको लागि राजस्व आर्जनका निम्ति पठाइएको विषय चर्चामा आएको छ।

लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीका सांसद सर्वेन्द्रनाथ शुक्लाले लामो समयदेखि ग्राउन्डेड जहाज प्राविधिक रुपमा ठीक छ वा छैन भन्ने जाँच नगरीकन उडान अनुमति दिनु गम्भीर गल्ती भएको बताएका छन्।

कतिपयले त चिनियाँ ऋणको भुक्तानीका लागि राजस्व उठाउन सौर्य एयरलायन्सको विमानलाई पोखरा विमानस्थलमा पठाइएको तर्कसमेत गरेका छन्। ‘विमान त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमै सर्भिसिङ गरिएको भए, दुर्घटना टाल्न सकिन्थ्यो,’ सुक्लाले संसदमै भने।

शुक्लाले पोखरामा सुविधाहरूको उपलब्धताका बाबजुद पनि काठमाडौंमै मर्मत गर्नुको सट्टा राजस्व आर्जनका लागि गरिएको प्रयासले नेपालको हवाई क्षेत्रमा वित्तीय दबाबले निर्णय लिने प्रक्रियामा असर पारिरहेको संकेत गरे।

संसदमा आज गरिएको यो वक्तव्यले दुर्घटना अनुसन्धान जारी रहँदा, हवाई उद्योगमा वित्तीय विचारहरूको सट्टा सुरक्षा प्राथमिकतामा ध्यान दिन आवश्यकताको महत्त्वपूर्ण सन्देश दिएको छ। उनले भने, ‘नेपालको हवाई सुरक्षासम्बन्धी गम्भीर प्रश्न उठेको छ। महिनौंदेखि बिग्रिएको विमान यत्तिकै पोखरा पठाइयो, काठमाडौंमा ह्यांगर खाली हुँदाहुँदै किन पोखरा पठाइयो? विमानस्थलमा ५०० मिटर विमान सार्दा पनि अनुमति लिनुपर्छ। यो क्यानको त्रुटि हो। यसमा गहन अध्ययन गरी दोषीलाई कारबाही गर्नुपर्छ।’

सिमलताल दुर्घटनामा चिनियाँ राजदूतको अमर्यादित टिप्पणी, मोहना अन्सारीको कडा खण्डन

चितवनको सिमलतालमा भएको बस दुर्घटनामा परी बेपत्ता भएका ३६ यात्रु र दुई बसको खोजी कार्य त्रिशूली नदीको तीव्र बहाबका कारण निकै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। चार गोताखोर र १२ प्राविधिक विज्ञ रहेको भारतीय टोली नदीको उच्च बहाब र टर्बिडिटीमा आफ्नो उपकरण प्रभावहीन देखिएपछि आइतबार स्वदेश फर्किएको हो।

चितवनका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी खिमानन्द भुसालले भने, ‘त्रिशूली नदीको बहाब र टर्बिडिटी सोचेभन्दा धेरै चुनौतीपूर्ण देखियो। उहाँहरूलाई पनि अनुभव प्राप्त गर्नुभयो।’

त्रिशूलीमा बस र बेपत्ताहरूको खोजी चुनौती बनिरहेका बेला नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत छन् सोङले मजाकीय टिप्पणी गरेका छन्। उनले एक्समा लेखेका छन्, ‘कतिपयले मेरो टिप्पणीलाई अनुपयुक्त भएको तर्क गर्छन्। उहाँहरूलाई मेरो जवाफ: टिप्पणीमा के गल्ती छ? खोजीलाई गति दिन र सबै तरिकाले सहज बनाउनु पर्दैन? यदि खोजको गति बढाउन चुम्बक आवश्यक छ भने, चुम्बक खोज्नुहोस्। चुम्बक किन हरायो? मानिसहरूले बेपत्ताको खोजीकार्य नै बन्द गर्नेतर्फ सोच्न थाल्छन्।’

खोजीको क्रममा त्रिशूली नदीमा १९ किलोको चुम्बक हराएको थियो। जुन, बस खोजीकै क्रममा भेटियो पनि। त्यसपछि राजदूत सोङले फेरि ट्वीटरमा लेखे, ‘यदि यो समाचार सत्य हो भने राम्रो समाचार हो। अब खोजीमा ध्यान दिनुहोस्, छिटो गर्नुहोस्। उद्धार टोलीलाई शुभकामना।’

राजदूत सोङको टिप्पणीपछि राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग र महिला आयोगका पूर्व आयुक्त एवं अधिवक्ता मोहना अन्सारीले कडा टिप्पणी गरेकी छन्। उनले भनेकी छन्, ‘वाह, कूटनीतिज्ञको यस्तो पो टिप्पणी।’ एक्स प्रयोगकर्ता सदीक्षा कार्कीले पनि भनेकी छन्, ‘धन्न दीपक मनाङेले गन्जीसम्म लगाएर लाज छोप्देको छ र। नत्र छिमेकीले उदाङ्गै पार्ने रछन्।’

राजदूत सोङको टिप्पणीलाई भारतीय र नेपाली टोलीको क्षमतालाई चुनौती दिएको मानिएको छ। आलोचकहरूको तर्क छ कि उद्धार प्रयासको आलोचना गर्नुको सट्टा, राजदूतले चीनलगायत विश्वबाट साहयता खोजिदिएको भए पो राम्रो।

साढे १३ लाख क्षतिपूर्ति दिने सहमतिपछि नसिव चौधरीका आफन्तले बुझे शव

धनगढीको नोभा अस्पतालमा मृत्यु भएका नसिव चौधरीका परिवारलाई साढे १३ लाख क्षतिपूर्ति दिने सहमतिपछि आफन्तले शव बुझेका छन्। नोभा अस्पताल प्रशासन र पीडितका आफन्तबीच शनिबार बेलुका यस्तो सहमति भएको हो।

‘पीडित परिवारलाई क्षतिपूर्तिस्वरुप साढे १३ लाखको चेक दिइएको छ। प्रहरीसँगको झडपमा घाइते भएका आफन्तहरूको उपचार अस्पतालले गर्ने सहमति भएको छ। पोष्टमार्टम गरेर घरसम्म शव पुर्‍याउन पनि अस्पतालले सहयोग गर्ने सहमति भएको छ,’ मृतकका मामा फुलाराम चौधरीले भने।

सहमतिपछि नोभा अस्पतालको वार्डमा दुई दिनदेखि राखिएको नसिवको शव पोष्टमार्टमका लागि सेती प्रादेशीक अस्पताल लगिएको छ। ‘अहिले पोष्टमार्टम भइरहेको छ। सहमतिपछि आन्दोलनका कार्यक्रमहरूरु सबै स्थगित भएका छन्,’ फुलारामले भने। मृतकका आफन्तहरूले चिकित्सकलाई कारबाही र क्षतिपूर्ति माग गर्दै शनिबार नोभा अस्पताल परिसरमा प्रदर्शन गरेका थिए। आक्रोसित पीडितका आफन्तले नोभा अस्पतालमा ढुंगामुढा गरी तोडफोडसमेत गरेका थिए।

अस्पताल तोडफोड हुन थालेपछि प्रहरीले ६ राउण्ड अश्रुग्यास प्रहार थियो भने पीडित पक्षका ३ जना घाइते भएका थिए। प्रहरीको लाठी लागेर बेलौरी नगरपालिका २ का लक्ष्मण बुढाको खट्टुा भाचिएको छ भने उनका छोरा अजय बुढा पनि घाइते भएका छन्। उनीहरूको धनगढीकै सारथि अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

जन्डीसको विरामी भएर साउन ८ गते धनगढीको नोभा अस्पतालमा भर्ना भएका बेलौरीका १७ वर्षका नसिव चौधरीको शुक्रबार अपरान्ह मृत्यु भएको थियो। मृतकका आफन्तले उपचारमा संलग्न फिजिसियन डाक्टर रामचन्द्र पौडेलले लापबाही गरेकाले उनीमाथि कारबाहीको माग गर्दै आएका थिए।

पीडित पक्ष र अस्पताल प्रशासनबीच वार्ता भइरहेका बेला बाहिर जमा भएका आफन्तले अस्पतालमा ढुंगामुढा गरेपछि स्थिति तनावग्रस्त बनेको थियो। शुक्रबार मात्रै पीडितका आफन्तले नोभा अस्पतालको रिसेप्सनमा समेत तोडफोड गरेका थिए।

अन्नपूर्णपोस्ट्/शिवराज भट्ट

काठमाडौंमा गुरही पर्व मनाइने, चम्पा चौधरीको संयोजकत्वमा बन्यो समिति

काठमाडौंबासी थारूहरूले गुरही पर्व मनाउने भएका छन्। साउन २५ गते रहेको गुरही पर्व मनाउन शनिबार मूल आयोजक समिति बनाइएको छ। चम्पा चौधरीको संयोजकत्वमा मूल आयोजक समिति गठन गरिएको हो।

समितिमा विभिन्न संस्थाका २० जना सदस्य रहेका छन्। अन्जु चौधरीलाई सदस्य सचिव बनाइएको छ। गुरही पर्वलाई भव्य र व्यस्थित बनाउन विभिन्न उपसमितिहरू पनि गठन गरिएको छ।

जसमा किरण चौधरीको संयोजकत्वमा आर्थिक व्यवस्थापन तथा परिचालन समिति, सरला चौधरीको संयोजकत्वमा प्रचार प्रसार समिति, अग्रासन महिला समूहको संयोजकत्वमा मञ्च व्यवस्थापन समिति, न्यौछार समूहको संयोजकत्वमा गुरही/धुधरी समिति, चम्पन सांस्कृतिक समूहको संयोजकत्वमा सोंता निर्माण समिति, राष्ट्रिय थारू कलाकार मञ्चको संयोजकत्वमा सांस्कृतिक समिति, अर्णव चौधरीको संयोजकत्वमा स्वयंसेवक समिति र राजु चौधरीको संयोजकत्वमा झाँकी र्‍याली समिति रहेका छन्।

त्यस्तै ५ सदस्यीय सल्लाकार समिति पनि गठन गरिएको छ। समितिमा शिवबहादुर चौधरी, मिनराज चौधरी, शत्रुघन चौधरी, नन्दुराज चौधरी र कुछतनरायण चौधरी रहेका छन्।

के हो गुरही (गुरिया) पर्व ?
गुरही (गुरीया) पर्व श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथि अर्थात नाग पञ्चमीको दिनमा मनाइने गरिन्छ, जुन पर्वले भाई र बहिनीबिचको प्रेम र अटूट सम्बन्धलाई स्मरण गराउँछ र अझ प्रगाढ बनाउन मद्दत गर्छ । भाई बहिनीबिचको माया प्रेमको प्रतिकको रुपमा मनाइने यो पर्वमा केटी÷महिलाले गुडिया (पुतला) अर्थात गुरिया फाल्ने गर्दछन् र केटा-पुरुषले सोंटा, कोर्रा, लट्ठीले पिट्छन् र दुबै पक्ष रमाउँछन् । अर्थात भाई, बहिनीले वा महिला, पुरुषले पुतलासँगै दुर्गुण, अवगुणलाई फाल्ने, रोगब्याध, दुःखकष्टलाई फाल्ने र नसताओस् भनी कामना गर्ने, गल्ती नदोहोर्याउने वाचा गर्ने, आपसमा माया प्रेम साट्ने, स–साना बालबालिकाहरुप्रति माया दर्शाउने पर्व हो ।यसमा थारुहरुले अप्रत्यक्ष रुपमा नागको पनि सम्झना र पूजा गर्ने गर्दछन् । यो पर्ब नेपालका थारुहरु मात्रै होइन, भारतको उत्तर प्रदेशका नागरिकहरुले पनि मनाउने गर्दछन् । त्यसैले भन्न सकिन्छ कि यो पर्ब भारतिय हिन्दूहरुको संसर्गबाट थारुहरुले प्राप्त गरेको पनि हुन सक्छन् ।

नसिव चौधरीको मृत्युले धनगढीमा तनाव, डाक्टरले लापरबाही गरेको आफन्तको आरोप

कञ्चनपुरको बेलौरीका १७ वर्षीय युवक नसिव चौधरी मृत्यु प्रकरणले उग्र रुप लिएको छ। मृतकका आफन्तहरुले चिकित्सकलाई कारबाही र क्षतीपूर्ति माग गरेका छन्। आक्रोसित पीडितका आफन्तहरुले धनगढीको नोभा अस्पतालमा ढुंगामुढा गरेपछि प्रहरीले ६ राउण्ड अश्रु ग्यास हानेको छ।

कैलालीका प्रहरी प्रमुख एसपी पदमबहादुर विष्टले अस्पतालमा ढुंगामुढा गरिरकेका बेला प्रहरीले छेकेपछि प्रहरीमाथि नै ढुंगामुढा गरेकाले बाध्य भएर अश्रुग्यास हानेको बताए। ‘भीड तितरबितर गर्नका लागि प्रहरीले ६ राउण्ड अश्रुग्यास हानेको छ। ३/४ जना प्रहरीलाई ढुंगा लागेर सामान्य घाइते भएका छन्,’ एसपी विष्टले भने।

जन्डिसको बिरामी भएर साउन ८ गते धनगढीको नोभा अस्पतालमा भर्ना भएका बेलौरीका नसिब चौधरीको शुक्रबार अपरान्ह मृत्यु भएको थियो। मृतकका आफन्तले उपचारमा संलग्न फिजिसियन डाक्टर रामचन्द्र पौडेलले लापरबाही गरेकाले उनीमाथि कारबाहीको माग गरेका छन्।

नसिभका मामा रामकृष्ण चौधरीले अस्पतालले लापरबाही गरेको आरोप लगाए। उनका अनुसार परिवारले बारम्बार अन्यत्र रिफर गर्न आग्रह गरेका थिए। तर, उनको भनाई अनुसार अस्पतालले न त उचित उपचार गर्‍यो, न त रिफर नै गर्‍यो। यस्तै अहिले उनीहरूले शव नबुझ्ने अडान लिएका छन्।

पीडित पक्ष र अस्पताल प्रशासनबीच वार्ता भइरहेका बेला बाहिर जम्मा भएका आफन्तहरुले अस्पतालमा ढुंगामुढा गरेपछि स्थिति तनावग्रस्त बनेको हो। हिजो मात्रै पीडितका आफन्तहरुले नोभा अस्पतालको रिसेप्सनमा समेत तोडफोड गरेका थिए।

शुक्रबार अपरान्हदेखि नोभा अस्पतालमा प्रहरीको पहरा छ। आज बिहानैदेखि पीडितका आफन्तहरु अस्पतालमा आउन थालेका छन्। नसिभ चौधरी साउन ७ गते सामान्य स्वास्थ्य समस्याका कारण चेकअपका लागि नोभा अस्पताल आएका थिए। उनलाई जण्डिस भएको पुष्टि भएपछि उनी साउन ८ गते अस्पताल भर्ना भएका थिए।

उनको जन्डिस बढ्दै जान थालेपछि अवस्था चिन्ताजनक बन्दै गएको थियो। उनको अवस्था गम्भीर बनेपछि शुक्रबार अस्पतालले रेफर गरेका थियो। रेफर गरेपछि एम्बुलेन्समा राख्नेक्रममा नसिबको मृत्यु भएको हो। उनका बुबा कामका लागि विदेश रहेको आफन्तहरुले बताएका छन्।

शिवराज भट्ट/अन्नपूर्णपोस्ट्

चिकित्सक समूहद्वारा चीनमा मानव अंग तस्करी, कारबाहीको माग

दुई अन्तर्राष्ट्रिय चिकित्सा नैतिकता समूहहरूले G7 र अन्य धेरै देशहरूलाई चिनियाँ कम्युनिष्ट शासनको विवेकका जीवित बन्दीहरू, विशेष गरी फालुन गोंग व्यवसायीहरूबाट जबरजस्ती अंग काट्ने अपराधहरू विरुद्ध कारबाही गर्न आग्रह गर्दै निवेदन सुरु गरेका छन्, न्यूयोर्क शहरमा आधारित NTD ले रिपोर्ट गरेको छ।

वाशिंगटनमा आधारित चिकित्सा जातीय समूहहरू डाक्टर्स अगेन्स्ट फोर्स्ड अर्गन हार्वेस्टिङ (DAFOH) र अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धन टु एन्ड ट्रान्सप्लान्ट एब्यूज इन चाइना (ETAC) ले यस हप्ताको सुरुमा एक विज्ञप्तिमा भनेका थिए कि उनीहरूको याचिका “मौनको ठूलो पर्खाल” भत्काउने उद्देश्यले बनाइएको छ। चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीसीपी) एफओएच (फोर्स्ड अर्गन हार्वेस्टिङ) को अत्याचारको वरिपरि।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, जबर्जस्ती अंग काट्ने (एफओएच) अंगको तस्करीको एक रूप हो जुन चिनियाँ राज्यले आफ्नो आस्था वा जातिको लागि जेलमा परेका निर्दोष मानिसहरूलाई आफ्नो विस्तारित अंग प्रत्यारोपण व्यवसाय आपूर्ति गर्नको लागि गरिरहेको छ।

याचिकाले G7 सरकारहरू, र अर्जेन्टिना, अष्ट्रेलिया, भारत, इजरायल, मेक्सिको, दक्षिण कोरिया र ताइवानलाई “चीनले जबरजस्ती अंग काट्ने अभ्यासको निन्दा गर्दै संयुक्त घोषणा जारी गर्न, यसको तत्काल अन्त्य गर्न र अन्तरसरकारी कारबाही कार्यान्वयन गर्न आह्वान गरेको छ।

विश्वभरका धेरै देशहरूमा यसको सुरुवातदेखि नै, चिकित्सा जातीय समूहहरूले दावी गरे अनुसार याचिकालाई २० भन्दा बढी मानवअधिकार संगठनहरूले समर्थन गरेका थिए।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “यो याचिका G7 राष्ट्रका नेताहरूका लागि जागरण कल मात्र होइन, यो विश्वभरका सबै मानिसहरूका लागि अर्थपूर्ण अडान लिने र यस अभूतपूर्व मानवअधिकार उल्लङ्घनको बिरूद्ध स्पष्ट रूपमा स्थिति राख्ने अवसर हो।”

DAFOH का कार्यकारी निर्देशक टोरस्टेन ट्रेले भने, “दुई दशकभन्दा बढी समयसम्म फालुन गोङका अभ्यासकर्ताहरूलाई एट्रिसनद्वारा अथक नरसंहारमा अंगहरूका लागि मारेको पछि, हामीले अन्तस्करणको अत्यावश्यक मुद्दाको सामना गरिरहेका छौं: के हामी मौन बस्नेछौं र बेइजिङमा अपराधीलाई प्रोत्साहन दिनेछौं, वा गर्नेछौं? हामी साहसी अडान लिन्छौं र दृढताका साथ भन्छौं कि कुनै पनि मानवलाई उसको अंगका लागि मार्नु हुँदैन र चीन लगायत कुनै पनि देशलाई मानवता विरुद्धको यो अपराधबाट भाग्न दिनु हुँदैन।”

“यस संसारमा मानव सम्मानको विजयको लागि, हामीले अब जबरजस्ती अंग काट्ने काम बन्द गर्नुपर्छ,” ट्रेले भने।

याचिकामा “PRC मा फालुन गोंग अभ्यासकर्ताहरू, उइगुरहरू र अन्यहरू विरुद्ध गरिएको नरसंहार महासन्धिको प्रावधानहरूको विपरीत कुनै पनि कार्यहरूको लागि जवाफदेहिता निर्धारण गर्न” अनुसन्धानको लागि आह्वान गरिएको छ।

ETAC को अन्तर्राष्ट्रिय सल्लाहकार बोर्डका अध्यक्ष, वेन्डी रोजर्सले टिप्पणी गरे, “विश्वले चीनमा हुने मानवता विरुद्धको अपराधमा आँखा चिम्लाउन बन्द गर्नुपर्छ।”

“निर्दोष अन्तस्करणका कैदीहरूलाई उनीहरूको अंग प्रत्यारोपणको लागि प्रयोग गर्नको लागि मारिएको छ, र जारी छ,” रोजर्सले थपे। “G7 सँग यस मुद्दामा नेतृत्व देखाउने मौका छ; म तिनीहरूलाई कार्य गर्न आग्रह गर्दछु।”

गत 18 वर्षमा जम्मा गरिएका प्रमाणहरूले चीनमा जबरजस्ती अंग काट्ने कार्य अवस्थित छ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको लागि चिन्ताको विषय हो भनेर स्थापित गर्दछ, तर पनि सरकारहरूले प्रतिक्रिया दिन असफल भइरहेका छन्, अमेरिकामा आधारित चिकित्सा समूहहरूले जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार।

सन् २०२० को सुरुमा, मानव अधिकार ब्यारिस्टर सर जेफ्री नाइस केसीको अध्यक्षतामा रहेको स्वतन्त्र जन न्यायाधिकरणले चीनले धेरै वर्षदेखि विवेकका कैदीहरूबाट जबरजस्ती अंगहरू काटिरहेको छ भन्ने निष्कर्ष निकालेको थियो।

ट्रिब्युनलले यो पनि फेला पारेको छ कि “फालुन गोंग व्यवसायीहरू एक हुन् – र सम्भवतः मुख्य – अंग आपूर्तिको स्रोत” र यी अपराधहरू मानवता विरुद्धको अपराध हो, रिपोर्टहरू अनुसार।

पछि 2021 मा, कम्तिमा 12 संयुक्त राष्ट्र विशेष रिपोर्टर र मानव अधिकार विशेषज्ञहरूले चीन सरकारलाई जबरजस्ती अंग काट्ने सम्बन्धमा औपचारिक सञ्चार पठाए जुन विश्वसनीय जानकारीको जवाफमा फालुन गोंग अभ्यासकर्ताहरू, उइगरहरू, तिब्बतीहरू र क्रिस्चियनहरू चीनमा आफ्ना अंगहरूका लागि मारिएका छन्। रिपोर्टहरु अनुसार।

ब्रिटिश मेडिकल एसोसिएसन र क्यानेडियन मेडिकल एसोसिएसनले 2023 मा, अन्तर्राष्ट्रिय कानून फर्म, ग्लोबल राइट्स कम्प्लायन्स (जीआरसी) द्वारा प्रकाशित एक ग्राउन्ड ब्रेकिंग कानूनी सल्लाह र नीति निर्देशनको सुरुवातलाई समर्थन गर्‍यो, जसले व्यापार र मानव अधिकारको कारण लगनशील दायित्वहरू र जटिलताहरूको रूपरेखा दिन्छ। अंग ओसारपसार हुने थाहा भएका देशहरूसँग अन्तरक्रियाको जोखिम।

रिपोर्टका अनुसार जबरजस्ती अंग कटाई भइरहेको प्रमाणका कारण सल्लाहकारले चीनलाई उच्च जोखिममा रहेको देशको रूपमा हाइलाइट गरेको छ।

चिकित्सा समूहहरूले आफ्नो बयानमा भनेका छन् कि टेक्सासस्थित इन्टरनेशनल सोसाइटी फर हार्ट एण्ड लङ्ग ट्रान्सप्लान्टेसन (ISHLT) ले चिनियाँ प्रत्यारोपण सर्जनहरूलाई आफ्नो सम्मेलनमा प्रस्तुत गर्न र ISHLT जर्नलमा प्रकाशन गर्न प्रतिबन्ध लगाउने नीतिगत बयान जारी गरेको छ।

एरिजोना-मुख्यालय अमेरिकी चिकित्सक र शल्यचिकित्सकहरूको संघ (AAPS), 2023 मा, एक आधिकारिक कथनमा मान्यता दियो कि “फालुन गोंग अभ्यासकर्ताहरू, उइघुरहरू, ईसाईहरू र अन्य” लाई थुनामा राखिएको र जबरजस्ती अंग कटाईको अधीनमा रहेको “अत्यधिक प्रमाण” थियो।

तिनीहरूको निवेदनमा, DAFOH र ETAC ले बेइजिङको जबरजस्ती अंग काट्ने अभ्यासलाई फालुन गोंग विरुद्ध “चिसो” नरसंहारको रूपमा वर्णन गरेको छ, किनकि चिनियाँ कम्युनिष्ट शासनले समूहलाई बिस्तारै र लुकाएर उन्मूलन गर्न जबरजस्ती अंग काट्ने प्रयोग गरिरहेको छ र यसको सत्यता, करुणाको अभ्यास। , र सहिष्णुता, प्रक्रियामा अंग बिक्रीबाट ठूलो नाफा कमाउने क्रममा।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको अपर्याप्त कारबाहीले यी अपराधहरूलाई जारी राख्न र हालका वर्षहरूमा उइघुर जनसंख्या विरुद्ध दोहोरिने अनुमति दिएको आरोप लगाउँदै, चिकित्सा जातीय समूहहरूले आफ्नो भर्खरै सुरू गरेको निवेदनमा उल्लेख गरे: “एउटा देशको अनैतिक वा आपराधिक चिकित्सा अभ्यासहरूले खतरामा पार्छ। यस बर्बर अपराधलाई रोक्नको लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको प्रत्यक्ष, निर्णायक प्रतिक्रिया तत्काल आवश्यक छ।”

फालुन गोंग (फालुन दाफा भनेर पनि चिनिन्छ), जुन आधुनिक किगोङ अनुशासन हो जसले ढिलो गतिमा चल्ने अभ्यास र ध्यानलाई नैतिक दर्शनसँग जोड्दछ, यो आस्था उन्मूलन गर्न डिजाइन गरिएको कम्युनिष्ट चीनमा अथक अभियानको विषय भएको छ।

विगत २५ वर्षदेखि, सत्यता, करुणा र सहिष्णुताको सिद्धान्तमा आधारित ध्यान अनुशासनका अनुयायीहरू – त्यस समयको अनुमान अनुसार सन् १९९९ मा १० करोडको संख्यामा – लामो कारावास, यातना, जबरजस्ती श्रम र जबरजस्ती अंगागारको सामना गर्नु परेको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले फसल काट्ने रिपोर्टहरू अनुसार।

अमेरिकामा रहेको दासप्रथा विरोधी संगठन फ्रिडम युनाइटेडका अनुसार चीनमा, अल्पसंख्यकहरूलाई सरकारी दमनले घेरेको छ – राजनीतिक कैदीहरू, जातीय उइगरहरू र फालुन गोंग व्यवसायीहरू – जबरजस्ती अंग कटाईको शिकार हुन जान्छन्।

लन्डनमा रहेको एउटा अन्तर्राष्ट्रिय जन न्यायाधिकरणले चीनको जेल शिविरमा रहेका १५ लाख बन्दीमध्ये केहीलाई १ अर्ब डलरभन्दा बढीको राज्यद्वारा स्वीकृत अंग प्रत्यारोपणको व्यापारका लागि मारिएको पत्ता लगाएको फ्रिडम युनाइटेडले जनाएको छ।

चीनमा अंग दान तथ्याङ्कको एक शैक्षिक अनुसन्धान विश्लेषणले “अत्यधिक जोडदार प्रमाणहरू झूटा भइरहेका छन्” र देशमा अंगहरूका स्रोतहरू ट्र्याक गर्न गाह्रो छ, संगठनको अनुसार।

फ्रिडम युनाइटेडले अंग ओसारपसार र जबरजस्ती अंग काट्ने प्रष्ट प्रमाण भए पनि अंगको स्रोत प्रमाणित गर्न नसकिने ठाउँमा ‘पर्यटक’ अंग प्रत्यारोपणका लागि विदेश जाने क्रम जारी रहेको र वास्तवमा चीनमा २८ प्रतिशत अंग प्रत्यारोपण हुने अनुसन्धानले देखाएको छ । विदेशीहरूमा जानुहोस्

राज्यमन्त्रीका लागि अरुण चौधरीको नाम सिफारिस, पर्यटन राज्यमन्त्री बन्ने चर्चा

नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले राज्यमन्त्रीका लागि अरुण चौधरीको नाम सिफारिस गरेको छ। एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारमा सहभागी हुन नागरिक उन्मुक्तिले अरुणको नाम सिफारिस गरेको हो।

यसअघि नै मन्त्रीमा अरुणलाई पठाउने पार्टीभित्र सैद्धान्तिक सहमति भएको थियो। पार्टी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठले प्रधानमन्त्री ओलीलाई सिफारिस पत्र पठाएकी छन्।

प्रधानमन्त्री ओलीले नागरिक उन्मुक्तिलाई पर्यटन राज्यमन्त्री दिने तयारी गरेका छन्। स्रोतका अनुसार उनी केही दिनमै सपथ लिनेछन्। पर्यटनमन्त्री नेपाली कांग्रेसका बद्री प्रसाद पाण्डे छन्। नेपाली कांग्रेसमा रहँदा अरुण र बद्रीको सम्बन्ध राम्रो रहेको नेताहरू बताउँछन्।