Author: admin

ज्योति दनुवार

पहिला ‘मधेस’ शब्दसँग एलर्जी थियो। हामी थारु र तराई आदिवासीका अधिकारका लागि लेख्ने बोल्ने अभियन्ताहरु नेपाल सरहदभित्र ‘मधेस’ भन्ने भुभाग नरहेको भन्ने तर्क र तथ्य सयकडौं कार्यक्रमहरुमा पेस गर्यौं। अन्तरिम संविधानमा लिपिबद्ध ‘मधेस’ शब्दलाई सच्याउन थारुका ठूल्ठूला आन्दोलनहरु भए। तर शासक समुदायका रौंसम्म हल्लिएन। हेर्दै जाँदा के थाहा पाइयो भने यो शब्द शासक समुदायमैत्री शब्द नै हो रहेछ। उनीहरुको औपनिवेशिक र विर्तावाल मनोविज्ञानलाई तुष्ट गर्ने यो भन्दा स्वादिलो शब्द अर्को कुनै नहुँदो रहेछ। सीमान्त क्षेत्रमाथि कब्जा गरेको वा त्यसलाई आर्जन गरेको भन्ने भाव दिने भएकोले ‘मधेस’ शब्द स्वंय मधेशीलाई भन्दा पनि पहाडी शासक समुदायलाई प्यारो भयो। Continue reading “मधेस थरुहट अर्को क्राइमिया बन्न सक्छ”

सन्तोष थारु

संविधान निर्माण प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको छ। पहिलो संविधान सभाको विघटनसँगै उत्पीडित जातजाति क्षेत्र, लिङ्ग, वर्ग, भाषा, भाषि र धार्मिक स्वतन्त्रता चाहनेहरुको आशा मर्दै गइरहेको परिप्रेक्षमा दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचन परिणामले झन यथास्थिति र प्रतिगमनकारीको स्पष्ट वर्चश्व देखिन्छ। यस्तो संविधानसभाबाट जनचाहना बमोजिमको संविधान नबन्ने कुरामा विश्वास राखेरै होला सम्भवत संविधानसभाभित्र र बाहिर गरी सबैभन्दा धेरै विरोधको स्वर सडकमा देखिन्छ। यसै सन्दर्भमा यो देशको चौथो ठूलो जनसंख्या भएको थारु जातिबारे चर्चा गर्न चाहन्छु। Continue reading “टीकापुर घटना र थारुको ऐतिहासिक विद्रोह”

नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल वीरगन्ज परिसरभित्र गोली चल्दा तीनजना घाइते भएका छन् । घाइते हुनेहरुमा विनोद महतो, प्रहरी जवान नरेन्द्र चौधरी र आइतबरियादेवी छन् । उनीहरुको खुट्टामा रबरको गोली लागेको छ । चौधरी अस्पतालमा खटिएका प्रहरी जवान हुन् भने महतो कार्यालय सहायक हुन् । आइतबरिया देवी अस्पतालमा उपचारका लागि पुगेकी थिइन् । Continue reading “अस्पताल परिसरमै गोली चल्यो, ३ घाइते”

थरुहट/थारुवान पक्षधरले टीकापुर घटना राजनीतिक भएको दाबी गर्दै यसलाई राजनीतिकरूपमै सम्बोधन गर्नुपर्ने माग गरेको छ। सोमबार साँझ धनगढीनजिकै केही पत्रकारमाझ वितरित प्रेस विज्ञप्तिमा टीकापुरको घटनालाई राजनीतिक रूप दिँदै भनिएको छ, ‘यो राजनीतिक घटना भएकाले राजनीतिक रुपमै समाधान गर्न माग गर्दर्छौं।’

थरुहट/थारुवान प्रदर्शन क्रममा भदौ ७ गते उच्च प्रहरी अधिकृतलगायत ८ जना सुरक्षाकर्मी र एक नबालकको आततायी किसिमले हत्या भएको आरोप लागिरहेको अवस्थामा आन्दोलनरत पक्षले राजनीतिक रुप दिन माग गरेको हो। Continue reading “कैलालीका थारुले घोषणा गरे थप आन्दोलनका कार्यक्रम”

ठाकुरसिंह थारु/कान्तिपुर

टीकापुर गएर स्थलगत रिपोर्टिङ गर्नुपर्ने भएपछि घटनाको भोलिपल्ट अर्थात् गत मंगलबार बिहानै नेपालगन्जबाट बन्द छिचोल्दै घटनास्थलतर्फ पुगियो। मनमा अलिअलि डर थियो। पूर्वपश्चिम राजमार्ग सुनसान थियो। बर्दियाको बाँसगढी, भुरीगाउँलगायका बजार बन्द थिए। बस्ती रहेको स्थानमा सुरक्षाकर्मी तैनाथ थिए। टीकापुरमा भएको हिंसात्मक घटनापछि सरकारले सुरक्षा बढाएको थियो। बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज हुँदै चिसापानी पुग्ने बजार भने केही खुलेका थिए। त्यहाँबाट लम्कीबजार पुग्नुपर्ने तर थियो निषेधाज्ञा। बजार पूरै सुनसान र बन्दुक बोकेका सुरक्षाकर्मी मात्रै थिए। Continue reading “रिर्पाेटरकाे डायरी : ‘तँ थारू होस्, पेट्रोल खन्याएर यसलाई पनि जलाइ दे’”

एकीकृत नेकपा माओवादीका प्रमुख सचेतक गिरिराजमणी पोखरेलले ७ बाट ८ प्रदेश बनाएर भए पनि थारुहरुका लागि छुट्टै प्रदेशको माग गरेका छन्। संविधानको परिमार्जित विधेयकमाथिको छलफलका क्रममा उनले थारुहरुमाथि अन्याय भएकोले कैलाली र कञ्चनपुरलाई टुक्र्याएर भएपनि थारुहरुका लागि विशेष व्यवस्था गरिनुपर्ने तर्क गरे। Continue reading “‘थारुलाई प्रदेश नदिए टिकापुर घट्ना फेरि दोहोरिन सक्छ’”

थारुवान/थरुहट संयुक्त संघर्ष समितिले सरकार वार्ता र संवादबाट समस्याको समाधान गर्न गम्भीर नभएको ठहर गरेको छ। प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाले वार्ताका लागि पत्राचार गरिरहँदा सभाको सोमबार बसेको सचिवालय बैठकले कैलालीलगायत जिल्लामा जारी धरपकड नरोकेसम्म वार्तामा नबस्ने ठहर गरेको हो। Continue reading “संयुक्त संघर्ष समितिको निर्णय- ‘धरपकड रोके मात्रै वार्ता’”