पर्यटक, विद्यार्थी र कामदारका रूपमा विभिन्न देशको भ्रमण गर्ने चिनियाँ नागरिकले बेइजिङ सरकारका लागि जासुसी गरेको पाइएको छ । यसले धेरै राष्ट्रहरूमा चिन्ता बढाएको छ किनकि नागरिक चिनियाँ जासुसहरूले बौद्धिक अधिकार र राष्ट्रिय सुरक्षामा गम्भीर खतराहरू खडा गरेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले चिनियाँ पर्यटकहरू देशको सैन्य आधारहरूमा घुसपैठ गर्ने र अलास्काको फोर्ट वाइनराइटमा सेनाको स्थापनामा ड्रोनहरू लिएर गएको देखे। डेभिड डेप्टुला, पूर्व वरिष्ठ बुद्धिजीवी
ई अधिकारीका अनुसार पर्यटकहरूले छोडेका सेन्सरहरू संवेदनशील सूचना सङ्कलन गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। एक चिनियाँ पर्यटकले बेलायतको हाउस अफ कमन्समा घुसपैठ गरेका थिए जब ह Hongक Kongका असन्तुष्टहरूले राम्रोसँग संरक्षित कमिटी कोठामा ब्रीफिंग गरिरहेका थिए। हङकङका प्रचारक फिन लाउले चिनियाँ पर्यटक बेइजिङ सरकारको जासूस भएको बताए। “यो संसदको सबैभन्दा दुर्गम कमिटी कोठा मध्ये एक हो। र यो माथिल्लो तल्लामा छ। यो संयोग होइन कि एक अनियमित चिनियाँ पर्यटक ठीक समयमा कोठा बाहिर थिए र घटनामा पहुँच गर्न कोशिस गर्दै थिए,” उनले भने। ।
सन् २०११ मा तीन चिनियाँ पर्यटकलाई भारतीय अधिकारीहरूले सैन्य शिविरका तस्बिरहरू क्लिक गरेको भेटिएपछि पक्राउ गरेका थिए। चीनले उनीहरू जासुस भएको अस्वीकार गरे पनि भारतले यी पर्यटकहरूसँग वैध राहदानी वा भिसा नभएको दाबी गरेको छ। अनुसन्धानले पत्ता लगायो कि यी पर्यटकहरू Huawei टेक्नोलोजीका कर्मचारी थिए, जसलाई अहिले धेरै देशहरूले चीनको कम्युनिष्ट पार्टी सरकारको तर्फबाट जासुसीमा संलग्न भएको आरोप लगाएका छन्।
सन् २०२० मा एक चिनियाँ महिला भारतमा जासुसी गरेको आरोपमा पक्राउ परेकी थिइन् । छिङ शि नामकी एक चिनियाँ महिलाले नयाँ दिल्लीमा दुईवटा कम्पनी सञ्चालन गरिरहेकी थिइन्, जुन दुई चिनियाँ व्यक्ति झाङ र चाङ-लि-लियाको नाममा दर्ता भएका थिए। छिङले भारतीय सेनाको आन्दोलन, रक्षा अधिग्रहण, विदेश नीति र दलाई लामाको जानकारी चीनलाई पठाउने गरेको पाइएको थियो। 2022 मा, भारतीय प्रहरीले बोधगया नजिकै सोङ सियाओलान नामक चिनियाँ पर्यटकलाई पक्राउ गर्यो, जसलाई चिनियाँ जासूस र दलाई लामाको सम्भावित खतरा मानिएको थियो।
चिनियाँ विद्यार्थी र वैज्ञानिकहरू जासुसी गतिविधिमा संलग्न रहेको पाइएको छ।
जर्मन आन्तरिक मन्त्री न्यान्सी फासरले चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले संवेदनशील जानकारी हासिल गरेकोमा चिन्ता व्यक्त गरे। अमेरिकी विश्वविद्यालयहरूमा चिनियाँ जासूसहरूले घुसपैठ गरेका छन्, गुप्तचर अधिकारीहरूले भने। “कुनै पनि देशले हाम्रो राष्ट्रिय सुरक्षा र आर्थिक समृद्धिको लागि चीन भन्दा ठूलो, गम्भीर वा दीर्घकालीन खतरा खडा गर्दैन,” एक शीर्ष एफबीआई एजेन्ट, जोसेफ बोनाभोलोन्टाले भने।
चिनियाँ सरकारले आफ्ना नागरिकलाई जासुसी गर्न प्रोत्साहित गर्दै आएको छ, जसलाई प्रायः पुरस्कारले समर्थन गर्दछ। जासुसी रिपोर्ट गर्ने व्यक्ति र संस्थाहरूलाई कानुनी रूपमा प्रशंसा, पुरस्कृत र संरक्षण गरेर जासुसी रिपोर्ट गर्ने संयन्त्रलाई बढाउनुहोस्, “चीन र विदेशमा गुप्तचरको निरीक्षण गर्ने चिनियाँ राज्य सुरक्षा मन्त्रालयको नोटमा भनिएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता म्याट मिलरले भने, “निश्चित रूपमा नागरिकहरूलाई एकअर्काको जासुसी गर्न प्रोत्साहित गर्नु ठूलो चिन्ताको विषय हो।
बेलायती अधिकारीहरूले संवेदनशील डाटा चोरी र जासुसी रोक्न प्रयासको रूपमा 50 चिनियाँ विद्यार्थीहरूलाई देश छोड्न बाध्य पारे। इलिनोइस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीमा इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ अध्ययन गरेका जी चाओकुन नामका चिनियाँ विद्यार्थीलाई अमेरिकामा इन्जिनियर र वैज्ञानिकहरूको जानकारी सङ्कलन गरेर चिनियाँ सरकारको लागि जासुसी गरेको अभियोगमा ८ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको छ। एफबीआई निर्देशक क्रिस्टोफर रेले भने कि चीनले जासूस एजेन्टको रूपमा दोब्बर चिनियाँ विद्यार्थीहरू मार्फत टेक्नोलोजी चोर्ने प्रयास गरिरहेको छ। “हामी निरन्तर हेर्छौं कि यो चिनियाँ सरकार हो जसले हाम्रो आर्थिक र राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि सबैभन्दा ठूलो दीर्घकालीन खतरा बनाउँछ,” उनले भने।
2020 मा, केही चिनियाँ विद्यार्थीहरू नियमित अन्तरालहरूमा फ्लोरिडाको नौसेना आधारमा सरकारी भवनहरूको तस्बिर खिच्ने क्रममा समातिए। मोडस अपरेन्डीको व्याख्या गर्दै, एफबीआईका लागि पूर्व चीन विश्लेषक, पॉल मूरले भने, “चिनियाँहरूले एक हजार पर्यटकहरू पठाउनेछन्, प्रत्येकलाई बालुवाको एक दाना संकलन गर्न तोकिएको छ। जब तिनीहरू फर्के, तिनीहरूलाई आफ्नो तौलिया बाहिर हल्लाउन भनियो। र तिनीहरूले बालुवाको बारेमा अरू कसैलाई भन्दा बढी थाहा पाउनेछन्।
वाशिंगटनमा आधारित सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एण्ड इन्टरनेशनल स्टडीज (CSIS) ले सन् २००० देखि चिनियाँद्वारा जासुसीका २२४ वटा घटनाहरू दस्तावेजीकरण गरेको छ। यी गतिविधिहरूमा सैन्य, राजनीतिक र व्यावसायिक जासुसीका साथै अमेरिकी राजनीतिलाई प्रभाव पार्ने प्रयासहरू समावेश छन्। “चिनियाँ जासुसीले पनि आणविक हतियार परीक्षण डाटा सहित हतियार प्रविधिको चोरीको साथ राष्ट्रिय सुरक्षालाई अतुलनीय क्षति पुर्यायो। पछिल्ला केही वर्षहरूमा, चीनले आफ्नो जासुसी गतिविधिहरूमा ठूलो मात्रामा व्यक्तिगत जानकारी (PII) को चोरी, राजनीतिक जबरजस्ती र प्रभाव अपरेशनहरू थपेको छ,” CSIS ले भन्यो।
