चीनले अमेरिकासँग हालै गरेको व्यापारिक सम्झौताले यसको कूटनीतिक र आर्थिक दिशामा ठूलो मोड आएको संकेत गरेको छ। लामो समयदेखि अमेरिकी कदमप्रति अवज्ञा देखाउँदै आएको बेइजिङ अब वार्ताको टेबलमा फर्किएको छ, जसलाई विश्लेषकहरूले राष्ट्रपत‍ि सी जिनपिङको घट्दो राजनीतिक शक्ति र बढ्दो आर्थिक दबाबसँग जोडेर हेरेका छन्। पूर्वमा, चीनले अमेरिकी ट्यारिफ,...

२०१९ मा चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीसीपी) ले दूरसञ्चार क्षेत्रमा क्रान्तिकारी कदमका रूपमा ५जी महत्वाकांक्षा सार्वजनिक गर्दा यसलाई विश्व नेतृत्वतर्फको “स्मारकीय छलाङ” का रूपमा प्रचार गरिएको थियो। राष्ट्रिय सुरक्षा, औद्योगिक विकास र डिजिटल प्रभावमा दीर्घकालीन प्रभुत्व स्थापित गर्ने योजनासहित सुरु गरिएको यो परियोजनामा चार वर्षमै १.८ ट्रिलियन युआनभन्दा बढी लगानी...

चार दशकभन्दा बढीको अवधिमा तेस्रोपटक मात्र, चीनले हालै दुर्लभ शहरी कार्य सम्मेलनको आयोजना गर्‍यो। यो सम्मेलन तीव्र आर्थिक मन्दी, शहरी-ग्रामीण असमानता बढ्दै गएका र राजनीतिक दबाब झनै तीव्र हुँदै गएको संवेदनशील घडीमा सम्पन्न भएको हो। बेइजिङमा सम्पन्न सम्मेलनमा कम्युनिष्ट पार्टी र सरकारका शीर्ष अधिकारीहरूको उपस्थिति थियो। यो सम्मेलनले सुस्त...

५ अगस्ट २०१९ का दिन भारतीय संघीय संरचनामा ऐतिहासिक मोड ल्याउने दिन बन्यो। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा भारतीय संसदले संविधानको धारा ३७० र त्यससँग सम्बन्धित धारा ३५(ए) लाई खारेज गर्दै जम्मू-कश्मीर राज्यको विशेष हैसियत अन्त्य गर्‍यो। यस्तै ऐतिहासिक निर्णयको परिणामस्वरूप जम्मू-कश्मीर मात्र होइन, सम्पूर्ण भारतमा राजनीतिक, सुरक्षा, सामाजिक र...

इतिहासका पानामा पाकिस्तानको विस्तारवादी नीति र सत्तालिप्साको प्रमाणका रूपमा उभिएको एउटा घटनाचक्र हो, कलात राज्यको जबर्जस्ती विलय। सन् १९४८ मा पाकिस्तानले बलपूर्वक कलात (वर्तमान बलुचिस्तान)लाई आफ्नो भौगोलिक एकाइमा गाभ्यो। यो घटनाले न केवल बलुच जनताको आत्मनिर्णयको अधिकारमाथि प्रहार गर्‍यो, तर पाकिस्तानले जम्मु-कश्मीरप्रति देखाउँदै आएको एकपक्षीय र दमनकारी व्यवहारसँग पनि...

सन् २०१९ को अगस्ट ५ मा भारत सरकारले संविधानको धारा ३७० हटाएर जम्मू-कश्मीरको विशेष राज्यको हैसियत अन्त्य गर्‍यो। यो निर्णयले भारतको एकताको दृष्टिकोणबाट महत्वपूर्ण मोड ल्यायो। यस परिवर्तनले लोकतान्त्रिक संस्थाहरूको पुनःस्थापना, सामान्य जनजीवनमा स्थायित्व, र राष्ट्रिय एकीकरणको नयाँ आधार तयार गरेको छ। सीमान्तीकरणदेखि सहभागितासम्म धारा ३७० को खारेजीपछि जम्मू-कश्मीरमा...

पछिल्लो दशकमा पाकिस्तानले जम्मू-कश्मीरमा आतंकवादको माध्यमबाट अशान्ति फैलाउने रणनीति अझ आक्रामक बनाउँदै आएको छ। भारतको संविधानको धारा ३७० खारेज भइसकेपछि जम्मू-कश्मीरले मुख्यधारा भारतसँग गहिरो एकीकरण अनुभव गरिरहेको छ। यसै सन्दर्भमा पाकिस्तानले आफ्नो परम्परागत रणनीति, आतंकवादको प्रयोगमार्फत धार्मिक ध्रुवीकरण र राजनीतिक अस्थिरता सिर्जना गर्ने प्रयासलाई तीव्र बनाएको देखिन्छ। २०१९ मा...

२०१९ अगस्ट ५ मा भारत सरकारले संविधानको धारा ३७० हटाएर जम्मू र कश्मीरको विशेष राज्यको दर्जा अन्त्य गर्‍यो। उक्त निर्णय विवादित भए तापनि पछिल्लो पाँच वर्षको समयावधिमा कश्मीरमा देखिएको सामाजिक, आर्थिक, प्रशासनिक, शैक्षिक र उद्यमशीलतामा आएको सुधारले परिवर्तनको स्पष्ट संकेत दिएको छ। यस लेखमा हामी यही परिवर्तनहरूको समग्र मूल्याङ्कन...

पछिल्ला दशकहरूदेखि दक्षिण एशियामा अस्थिरता र द्वन्द्वको एउटा प्रमुख केन्द्रविन्दु जम्मु-कश्मीर रहेको छ। भारतको अभिन्न अङ्ग मानिने यो क्षेत्र पाकिस्तानको सतत हस्तक्षेप, आतंकवादको समर्थन र कूटनीतिक दबाबका कारण बारम्बार अशान्त रहँदै आएको छ। यद्यपि भारतले संविधानको धारा ३७० हटाएर जम्मु-कश्मीरलाई पूर्ण रूपमा एकीकृत गर्ने निर्णय गरिसकेको छ, पाकिस्तानले अझै...