कसरी बिग्रियो दक्षिण कोरिया-चीन सम्बन्ध?

वर्षौँसम्म दक्षिण कोरिया र चीनले व्यापारमा आधारित व्यावहारिक साझेदारी कायम राखे। बेइजिङ, सियोलको प्रमुख व्यापारिक साझेदार बन्यो, भने कोरियाली इलेक्ट्रोनिक्सदेखि के-पपसम्मका ब्रान्डहरू चिनियाँ बजारमा फस्टाइरहे। औपचारिक रूपमा यस सम्बन्धलाई क्षेत्रीय सहयोगको रूपमा स्वागत गरियो, तर अनौपचारिक रूपमा अविश्वास गहिरिँदै गयो।

यो अविश्वास त्यतिबेला झन् गहिरियो जब दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायले चिनियाँ गुप्त प्रभाव गतिविधिहरू, जसमा राजनीतिक अभियानलाई आर्थिक सहयोग, मिडिया कथा नियन्त्रण, र नागरिक समूहहरूमा घुसपैठको चेतावनी दियो। यस्ता घटनाहरू अलग-अलग देखिए पनि विश्लेषकहरूले तिनीहरूलाई सियोलको नीतिमा प्रभाव पार्ने बेइजिङको दीर्घकालीन रणनीतिको अङ्गका रूपमा हेरे।

चुनावका बेला चिनियाँ नेटवर्कहरूबाट फैलिएको गलत जानकारीले सार्वजनिक चिन्ता थप बढायो। सामाजिक सञ्जालमा बेइजिङ–विरोधी उम्मेदवारहरूलाई लक्षित गर्दै विभाजनकारी सामग्रीको बाढी आयो। प्रत्यक्ष हस्तक्षेपको पुष्टि नभए पनि, हस्तक्षेपको धारणा बलियो बन्यो।

पछि, सियोलमा चिनियाँ “सांस्कृतिक केन्द्र” को नाममा सञ्चालन भइरहेका कथित ‘पुलिस चौकी’हरूले चिनियाँ नागरिकहरूलाई निगरानीमा राख्ने र असन्तुष्टहरूलाई दबाब दिने काम गरिरहेको रिपोर्ट बाहिर आयो। नागरिकहरूले यसलाई दक्षिण कोरियाको सार्वभौमसत्तामाथिको गम्भीर उल्लङ्घनका रूपमा हेरे। चिनियाँ पर्यटकहरूले सम्पदा स्थलहरूमा तोडफोड गरेको र स्थानीयहरूसँग झडप गरेको भिडियोहरू भाइरल हुँदा जनआक्रोश अझ चुलियो।

चिनियाँ दूतावासबाहिरको ठूला प्रदर्शनसम्म आइपुग्दा, एउटा स्पष्ट सन्देश देखा पर्न थाल्यो: चीन अब केवल व्यापारिक साझेदार होइन, बरु दक्षिण कोरियाको लोकतन्त्र र स्वतन्त्रतामा हस्तक्षेप गर्ने शक्ति हो।

सानातिना विरोधहरू दैनिक प्रदर्शनमा रूपान्तरण भए। “हाम्रो लोकतन्त्रबाट हात हटाऊ” लेखिएका ब्यानरहरूसहित प्रदर्शनकारीहरूले चिनियाँ अधिकारीहरूलाई व्यङ्ग्यात्मक रूपमा सडकमा उभ्याउन थाले। चिनियाँ पर्यटकले ट्याक्सी चालकमाथि आक्रमण गरेको जस्ता घटनाहरू आक्रोशको केन्द्र बनिरहेका छन्।

सरकार कूटनीतिक सन्तुलनमा हिँडिरहेको छ, बेइजिङलाई प्रत्यक्ष आरोप नलगाई अनुसन्धानको वाचा गरिरहेको छ। यता, चिनियाँ राजदूतहरूले सुरक्षा र मिडियामा संयम अपनाउन औपचारिक गुनासो दर्ता गराएका छन्।

सुरक्षा व्यवस्थामा कडाइ आएको छ, दूतावास वरिपरि कंक्रीटको अवरोध, आकाशमा ड्रोन निगरानी, र देशभरि प्रहरी गस्तीहरू बढाइएको छ। टोकियोदेखि टोरन्टोसम्मका अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाले यसलाई चिनियाँ प्रभावविरुद्धको विश्वव्यापी प्रतिक्रियाको हिस्सा भनेर रिपोर्ट गरिरहेका छन्।

त्यसैबीच, बेइजिङले “बाह्य शक्तिहरू” माथि दोष थोपर्दै आएको छ र द्विपक्षीय सम्बन्धमा स्थायी क्षतिको चेतावनी दिइरहेको छ। तर प्रदर्शनहरू सुस्त हुने कुनै संकेत छैन। आयोजकहरूले अनधिकृत चिनियाँ चौकीहरू बन्द गर्न, विस्तृत अनुसन्धान गर्न र विदेश नीति पुनः संरचना गर्न माग गर्दै राष्ट्रव्यापी आन्दोलनको तयारी गरिरहेका छन्। सुरूमा शान्त शंकाको रूपमा देखिएको कुरा अहिले राष्ट्रिय आन्दोलनमा परिणत भएको छ, जसको प्रभाव विश्वव्यापी बन्ने संकेत देखिएको छ।

विरोधको मूलमा रहेका तीन मुख्य चिन्ता
दक्षिण कोरियामा चीनविरुद्धको विरोध तीन प्रमुख चिन्ताहरूले सञ्चालित छ—राजनीतिक हस्तक्षेप, सांस्कृतिक घर्षण, र गोप्य प्रभाव सञ्चालन। पहिलो, चीनले मिथ्या सूचना, गोप्य कोष र मिडिया हेरफेरमार्फत कोरियाली राजनीतिमा हस्तक्षेप गर्दै आएको आरोप लामो समयदेखि छ। पछिल्ला गुप्तचर रिपोर्टहरूले आलोचकहरूलाई बदनाम गर्न र बेइजिङपक्षीय कथालाई प्रवर्द्धन गर्न समन्वित अनलाइन प्रयास भएको संकेत दिएका छन्। यद्यपि ठोस प्रमाणहरू न्यून छन्, जनताको धारणा भने कठोर बन्दै गएको छ। धेरै कोरियालीहरूका लागि, विदेशी हस्तक्षेपले उनीहरूको लोकतान्त्रिक संरचनालाई नै खतरा बनाएको अनुभव हुन्छ।

दोस्रो, सांस्कृतिक घर्षणले आन्तरिक तनाव बढाएको छ। चिनियाँ पर्यटकहरूको व्यवहार, सम्पदा स्थलमा तोडफोड, स्थानीयहरूसँग झगडा, वा सार्वजनिक शिष्टाचारको अवहेलनालगायत धेरैले बेइजिङको दक्षिण कोरियाली कानून र संस्कृतिप्रतिको बेवास्ताका रूपमा व्याख्या गर्छन्। यस्ता कार्यहरू सबै चिनियाँ नागरिकको प्रतिनिधित्व नगरे पनि, ती घटनाले जनआक्रोशलाई बल दिएका छन्। अपराधीहरूलाई कारवाही गर्न सरकार अनिच्छुक देखिएपछि जनताको निराशा थप गहिरिएको छ।

तेस्रो, सियोलमा संचालनरत कथित चिनियाँ ‘पुलिस चौकी’हरू पत्ता लागेपछि सार्वजनिक चिन्ता नयाँ स्तरमा पुगेको छ। चीनको सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी)सँग जोडिएका यी संस्थाहरू चिनियाँ नागरिकहरूको निगरानी, र असन्तुष्टहरूलाई दवाब दिन संलग्न रहेको आरोप छ। यस्ता कार्यहरू अरू देशहरूमा पनि पत्ता लागिसकेकाले यो अब केवल दक्षिण कोरियाको मुद्दा होइन, एक वैश्विक चिन्ता बनिसकेको छ।

यी सबै कारकहरूले अलग-अलग विरोधलाई समेटेर राष्ट्रिय स्तरको आन्दोलनमा परिणत गरिदिएका छन्। जनमत पुनः आकारिँदैछ, कूटनीति तनावग्रस्त छ, र आर्थिक सम्बन्धहरू कमजोर बन्दैछन्। दक्षिण कोरियामा रहेका चिनियाँ नागरिकहरूले बढ्दो असहजता भोगिरहेका छन्, भने चीनसँग सम्बन्ध भएका कोरियालीहरूले सामाजिक विभाजनको सामना गरिरहेका छन्।

जबसम्म पारदर्शिता, जवाफदेहिता र पुनःसंरचित कूटनीतिक पहलमार्फत यी मुद्दाहरू सम्बोधन गरिँदैनन्, तबसम्म यस्ता आन्दोलन केवल अस्थायी विरोधमा सीमित हुने छैनन्, यी गहिरो अविश्वास र क्षेत्रीय अस्थिरताको दीर्घकालीन विरासत बन्न सक्छन्।

दक्षिण कोरियाको राजनीति, संस्कृति, र नागरिक समाजमा बेइजिङको गहिरो पहुँचले विश्वासलाई कमजोर बनाएको छ। हस्तक्षेप, सांस्कृतिक असम्मान, र गुप्त निगरानीको आरोपले सियोललाई कठिन प्रश्नहरूको सामना गराएको छ:
के दक्षिण कोरियाले लोकतन्त्रको रक्षामा ठोस कदम चाल्नेछ? वा उसले व्यापारिक सम्बन्ध जोगाउन मौनता रोज्नेछ? निर्णयको घडी आइसकेको छ। यदि निर्णय चुकियो भने, दक्षिण कोरिया आफ्नो सार्वभौमसत्तामा सम्झौता गर्ने उदाहरण बन्ने जोखिममा छ। जब खतरा साझेदारीको आवरणमा आउँछ, लोकतन्त्रले आफ्नो रक्षा गर्न सक्ला? संसार हेरिरहेको छ।




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *