यी हुन् विश्वकप खेल्ने १५ सदस्यीय नेपाली टोली

नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)ले टी-२० विश्वकप खेल्ने टोली घोषणा गरेको छ। क्यानले बुधबार रोहित पौडेलको कप्तानीमा १५ सदस्यीय टोली घोषणा गरेको हो।

टोलीमा सागर ढकाल र कमलसिंह ऐरी समेटिएका छन्। टोलीमा आसिफ शेख, अनिल साह, कुशल भुर्तेल, कुशल मल्ल, दीपेन्द्र सिंह ऐरी, ललित राजबंशी, करण केसी, गुल्शन झा, सोमपाल कामी, प्रतिश जिसी, सन्दीप जोरा, अविनाश बोहोरा, सागर ढकाल र कमल सिंह ऐरी छन्।

नेपालले अर्को महिना अमेरिका र वेस्ट इज्डिजमा हुने टी-२० विश्वकप खेल्दैछ। नेपालले समूहचरणमा नेदरल्यान्ड्स, दक्षिण अफ्रिका, श्रीलंका र बंगलादेशसँग खेल्नेछ।

कच्ची घरमा बसेर महल ठड्याउँछन् रूवि चौधरी

कैलालीको कैलारी गाउँपालिका-३ का ३१ वर्षीय रुवि चौधरीको गाउँमा सानो कच्ची घर छ । आर्थिक अवस्था दयनीय भएकै कारण पक्की घरमा बस्ने सपना पूरा नभएको बताउने रुविले निम्न माध्यमिक तहको अध्ययन पूरा गरेका छन् ।

घरको अवस्थाकै कारण २० वर्षे तन्नेरी अवस्थामा घर बनाउने काममा मजदुरी सुरु गरेका उनले दशकपछि मिस्त्री काम गरेर घर बनाउन गए तर आफ्नो कच्ची घर अझै पक्कीमा परिणत गर्न सकेका छैनन् । आज अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस मनाइँरदा रुवि दिवसको प्रवाह नगरी महेन्द्रनगरस्थित एयरपोर्ट रोडमा घर बनाउने काममा खटिएका छन् ।

एक दशकदेखि घर बनाउने काममा लागेका उनले धनगढी र महेन्द्रनगरमा गरेर ३५ देखि ४० ठूला र साना गरी पक्की घर बनाएको सुनाए । ‘ज्याला मजदुरीका क्रममा अरूका पाँचतले महलसम्म बनाए तर समयसापेक्ष हाम्रो ज्याला दर बढ्न सकेन’, उनले भने, ‘मजदुरीको पैसा जम्मा गरेर सानो भए पनि पक्की घर बनाउँला, परिवार राखौंला सोचेको अझै पूरा हुने छाँट छैन ।’

रुविसँगै उनका भाइ पनि कैलालीमा घर बनाउने काममै सक्रिय छन्। दुईजनाको कमाईले घर खर्च मुस्किलले टर्ने गरेको उनको भनाइ छ ।

‘मिस्त्रीको दैनिक रु एक हजारदेखि एक हजार दुई सयसम्म ज्याला छ’, उनले भने, ‘लेबरीमा खटिनेको त झन् रु पाँच सय ७५ मात्रै छ ।’ बुबा/आमाको जेठो छोरा रुविले घर बनाउने मिस्त्री काममा लागेपछि मन लगाएर खटिरहेको बताए । ‘ज्याला मजदुरी गर्न विदेश जान पनि त पैसा लाग्छ’, उनले भने, ‘तीन महिनाको तालिम गरेर मिस्त्री काम थालेको वर्षौं भइसक्यो।’

कञ्चनपुरको महेन्द्रनगरमा एक वर्षअघि मात्रै मिस्त्री कामका लागि आएका उनले यहाँ कामको भने अभाव नरहेको बताए । ‘यहाँ बास बस्ने डेरा पनि लिएको छैनौँ’, उनले भने, ‘जहाँ घर बनाउन सुरु गर्‍यौँ, त्यही त्रिपाल टाँगेर रात काट्छौँ ।’

त्यसैगरी, कैलारी-७ भुइँयाफाँटाका २२ वर्षीय दीपक चौधरी पनि महेन्द्रनगरमा घर बनाउने काममा मजदुरी गरिरहेको अवस्थामा आज भेटिए ।

‘मजदुर दिवस भनेको के हो थाहा नै छैन्’, उनले रासससित भने, ‘दिवस मनाएर बसे बेलुकी के खाने ?’ उनले दिवस मनाउनुभन्दा पनि मजदुरहरुको हकहित र सुरक्षामा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिए ।

‘यत्रो महँगीको जमानामा रु पाँच सय दिनको ज्यालाले के हुन्छ र ?’, एसइईसम्मको अध्ययन गरेका दीपकले भने, ‘ ‘पुस्तौँदेखि कच्ची घरमा बसेका हामी मजदुर कमाएर कहिले पक्की घरमा बस्ने टुङ्गो नै छैन ।’ उनले समयक्रमअनुसार मजदुरहरुको ज्याला पनि वृद्धि गर्दै लैजानुपर्नेमा जोड दिए ।

‘रु पाँच सय ज्यालाले खर्च त चल्दैन् तर पनि बाध्यताले जेनतेन चलाउनु त परिहाल्यो’, उनले भने, ‘मुलुकको समृद्धिमा मजदुरको भूमिका महत्वपूर्ण भए पनि हामीहरुको अवस्थामा सुधार आउन सकेन ।’

त्यसैगरी घर बनाउने कामको ठेक्का लिने ठेकेदारको सम्पर्कमा रहेर महेन्द्रनगरमा विगतदेखि मिस्त्री काम गर्दै आएका कैलारीकै शिवकुमार चौधरीको पनि छाक टार्न नै चर्को काम नभनी काममा सक्रिय छन् ।

‘घरमा भएको १० कट्ठा जमिनले खानसम्म पुग्छ’, उनले भने, ‘त्यो बाहेकको सबै खर्च मजदुरीबाटै चलाएको छु ।’ धनगढी हुँदै कामको शिलशिलामा महेन्द्रनगर पुगेका उनले पनि यहाँ दर्जनौँ घर निर्माण गरिसकेका छन् ।

‘हामी त अरूका पक्की घर बनाउँदै जिन्दगीको महत्वपूर्ण समय बिताउने भयौँ’, उनले भने, ‘कमाएर परिवारसहित पक्की घरमा कहिले बस्न पाइने हो, त्यो सपना जस्तै छ ।’

मजदुरीबाट घर बनाउने काममा लागेका शिवकुमारले पनि दातृ निकायबाट तीनमहिने तालिम लिएर मिस्त्री काममा लागेको बताए । त्यसैगरी, बर्दिया राजापुरका रामबहादुर चौधरीले महेन्द्रनगरमा काम गर्न थालेको नौ वर्ष भयो । सुरुवातमा घर बनाउने काममा मजदुरीबाट सुरु गरेका चौधरीले मिस्त्री, सटरिङको काम हुँदै अहिले घर बनाउने ठेक्का लिन थालेका छन् ।

‘मजदुरीबाट सुरु गरेको अहिले अघि बढ्दै जाँदा १२ जना काम गर्ने मसितै छन्’, उनले भने, ‘मिस्त्री काम गर्दा बिहान साँझ अटो चलाउने र दिउँसो घर बनाउने काम पनि गरेँ ।’

उनले हाल सो कामबाट मासिक रु ४० देखि ४५ हजार कमाउने गरेको बताए।’यही कमाईबाट भीमदत्त नगरपालिका-२ महुलियामा १५ धुर जग्गा किनेर घर पनि बनाएँ’, उनले भने, ‘गाउँ बर्दिया राजापुरमा भने अझै कच्ची घरमै छौँ ।’

उनले मिस्त्री हुँदादेखि घर बनाउने ठेक्का लिने अवस्थासम्म आइपुग्दा यहाँ ४०/५० को हाराहारीमा पक्की घर बनाएको बताए ।

झापाको २ अर्बको व्यापारिक टावर उद्घाटनअघि खाली, व्यवसायीको छैन चासो

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले झापाको दमकमा बनेको ‘भ्यु टावर’लाई समृद्धिका रूपमा चित्रण गर्छन्। तर, महालेखा परीक्षकको कार्यालयले भ्यु टावर निर्माणमा प्रश्न उठाउँदै आएको छ। महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनले आयोजनाको सम्भाव्यतामाथि प्रश्नमात्र उठाएको छैन, त्यस्ता आयोजनाहरूलाई लगानीको प्रतिफलको ग्यारेन्टी गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण पनि गराउँदै आएको छ।

यतिबेला सरकार भ्यु टावर उद्घाटन गर्न हतारिएको छ। तर, बिजिनेश टावरको रूपमा निर्माण गरिएको त्यहाँ हालसम्म बुकिङ गरिएको छैन। दुई अर्बभन्दा बढी मूल्यको रहस्यमय बिजनेश टावर निर्माणको औचित्यमा झापाकै व्यापारी/व्यवसायी र स्थानीयले समेत चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले भ्यु टावर उद्घाटन गरिए पनि भवन खाली नै रहने संकेत गरेका छन्। कुनै पनि सरोकारवालाले व्यवसायिक टावरलाई व्यावसायिक प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न चासो नदेखाएको त्यहाँका व्यापारीहरू बताउँछन्।

दमक बजारबाट करिब ६ किलोमिटर पश्चिममा रहेको टावरबाट व्यवसाय सञ्चालन र व्यवस्थापन गर्न महँगो पर्ने अनुमान गरिएको छ। यसबाहेक त्यहाँ सपिङ मल, जिम मल, अस्पताल वा ब्यूटी पार्लर बने पनि छिट्टै नाफा कमाउने सम्भावना कम हुने ती व्यवसायीहरूको दाबी छ। त्यसैले होला १८ तलाको भवनको एउटा पनि व्यावसायिक प्रयोजनका लागि बुकिङ गरिएको छैन। न, कसैले बुकिङमा औपचारिक चासो देखाएको छ।

सत्ता साझेदार दल नेकपा एमालेका अध्यक्ष ओली आफ्नै गृह जिल्लाको सपनाको आयोजनाको रूपमा रहेको टावरको उद्घाटन गर्न आतुर रहेको मन्त्रालय स्रोतले जानकारी दिएको छ। तर, उद्घाटनपछि टावरको व्यवस्थापन र सञ्चालन कसले गर्ने भन्ने टुंगो लाग्न सकेको छैन।

‘उद्घाटनपछि यसको सञ्चालन र व्यवस्थापनको जिम्मा कसले लिन्छ? भन्ने अझै टुङ्गो छैन। यस विषयमा मन्त्रालयले कार्यविधि समेत बनाएको छैन। कार्यविधि नबन्दै र काम पूरा नहुँदै उद्घाटन गर्न मन्त्रालयलाई हतार भएको छ,’ मन्त्रालय स्रोतले भन्यो।

भ्यु टावर निर्माण गरिरहेको ठेकेदार कम्पनीलाई समेत मन्त्रालयले सहमतिअनुसार रकम भुक्तानी गर्न सकेको छैन। मन्त्रालयले ठेकेदार कम्पनीलाई २३ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी छ। ठेकेदार कम्पनीले आफूलाई भुक्तानी गर्नुपर्ने रकम भुक्तानी गरेर मात्र उद्घाटन गर्न मन्त्रालयले दबाब दिइरहेको छ। अहिलेसम्म भ्यु टावरको काम ९४ प्रतिशत काम सकिएको छ। सत प्रतिशत काम सकेर मात्र उद्घाटन गर्न निर्माणको काम गरिरहेका कन्स्ट्रक्सन प्रतिनिधिहरूले मन्त्रालयका उच्च कर्मचारीहरूलाई दबाब दिइरहेका छन्।

करिब १ अर्ब ७० करोड रुपैयाँमा भ्यु टावरको ठेक्का चाइनिज कम्पनी तेडिआइ फिजेदले पाएको छ भने ओम साइराम र आशिष् कन्स्ट्रक्सन त्यसका नेपाली पार्टनर हुन्। उनीहरूले १८ वटा कंक्रीट फ्लोर र माथि तीनवटा थप मेटल फ्लोर भएको २१ तले भ्यू टावर निर्माणको ठेक्का पाएको थियो।

ओली पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा २०७२ सालमा झापामा भ्यु टावर बनाउने उनले घोषणा गरेका थिए। यसको शिलान्यास भने दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री भएको बेला गरिएको थियो। यो टावर धरहरा भन्दा पनि अग्लो छ। धरहरा ७२ मिटर अग्लो छ भने भ्यु टावर १ सय मिटरको छ। जसमध्ये २८ मिटर स्टिलको टावर मात्र छ। यसको १८ तलासम्म सर्वसाधारण पुग्न सक्छन् भने प्राविधिकहरू भने स्टिलको टावरसम्मै पुग्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। यो दमक नगरपालिकाका–३ मा करिब ५ बिगाहा जग्गामा फैलिएको छ।

२०७६ असार २७ गते १ अर्ब ५६ करोड १४ लाख ३९ हजारमा २०७८ असर २७ गते भित्र सम्पन्न गर्ने गरी सम्झौता गरिएको थियो। तोकिएको समयमा काम सम्पन्न नभए पछि २०८० असार २७ गतेसम्म म्याद थप गरिएको थियो। त्यसपछि पनि काम सम्पन्न भएन। तेस्रो पटक म्याद थप गरियो। दोस्रो पटक म्याद थप गर्दा १० करोड २७ लाख ८१ हजार रुपैयाँ थप खर्च भई संशोधित सम्झौता १ अर्ब ६६ करोड ४२ लाख २० हजार रुपैयाँ पुगेको थियो।

महालेखा परीक्षकको रिपोर्टमा भ्यु टावरको औचित्यमाथि प्रश्न उठाइएको छ। महालेखाको ६०औ प्रतिवेदनमा माग तथा आवश्यकता पहिचानको आधारमा लगानीको प्रतिफल सुनिश्चित हुने गरी यस्ता आयोजना सञ्चालन हुनुपर्छ भने सरकारको ध्यानाकर्षण गराइएको छ।

यता कोशी प्रदेशको नामाकरणलाई लिएर पहिचानवादी नेताहरूले नेकपा एमाले र अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको चर्को विरोध गर्दै आएका छन्। उनीहरूले जसरी पनि कोशीको नाम फेर्ने माग गर्दै आएका छन् भने ओलीले उनीहरूको मागलाई निस्तेज पार्ने बाटोमा लागेका छन्। स्रोतका अनुसार सरकारले पहिचानवादी नेताहरूको गतिविधि र फोनको अनुगमन गर्न चिनियाँ प्राविधिक कम्पनीको सहयोगमा उपकरण जडान गर्न चाहेका छन्।

चिनियाँ नागरिकलाई अवैधरूपमा अमेरिकी प्रविधि निर्यात गरेको आरोप

संयुक्त राज्य अमेरिकाको न्याय विभागले चीनको सैन्य कारबाहीलाई अगाडि बढाउन अमेरिकी प्रविधि निर्यात गर्ने योजना बनाएका दुई चिनियाँ नागरिकलाई पक्राउ गरेको अमेरिकी न्याय विभागलाई उद्धृत गर्दै सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अमेरिकी न्याय विभागले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्ति अनुसार दुई चिनियाँ नागरिक हान ली (४४) र लिन चेन (६४) लाई अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक शक्ति ऐन (आईईईपीए) उल्लङ्घन गर्ने षड्यन्त्र गरेको अभियोगमा विभिन्न मुद्दा लगाइएको छ। निर्यात प्रशासन नियमन (EAR) को अतिरिक्त, सिलिकन माइक्रोचिपहरू प्रशोधन गर्न प्रयोग गरिने मेसिन निर्यात गर्ने प्रयासको लागि।

IEEPA उल्लङ्घन गर्ने षड्यन्त्रको लागि, दुई प्रतिवादीहरूले 20 वर्षको जेल र $ 1 मिलियन जरिवानाको सामना गर्न सक्छ, द रजिस्टरको रिपोर्ट अनुसार।

उनीहरूलाई झूटो इलेक्ट्रोनिक निर्यात सूचना गतिविधिहरू, पाँच वर्षसम्म जेल र $250,000 जरिवाना, र 10 वर्षसम्म जेल र तस्करीको लागि $250,000 जरिवानाको आरोप पनि लगाइएको छ, द रजिस्टर रिपोर्टले भन्यो, संघीय जिल्ला अदालतका न्यायाधीशले थपे। अन्ततः लगाइएको सजाय निर्धारण गर्नुहोस्।

“यस मुद्दामा निर्यात प्रतिबन्धहरू जनवादी गणतन्त्र चीनमा अनाधिकृत सैन्य अन्त प्रयोगको लागि वस्तु र प्रविधिहरूको अवैध खरीद रोक्नको लागि राखिएको थियो,” क्यालिफोर्नियाको उत्तरी जिल्लाका लागि अमेरिकी अधिवक्ता इस्माइल राम्सेले भने। गिरफ्तारी बारे न्याय प्रेस विज्ञप्ति।

“यस कार्यालयले हाम्रो राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्न उन्नत प्रविधिहरू लगायत देशका निर्यात कानूनहरू कडाइका साथ लागू गर्न जारी राख्नेछ,” रामसेले थपे।

न्याय विभागको नेशनल सेक्युरिटी डिभिजनका सहायक महान्यायाधिवक्ता म्याथ्यू ओल्सनले बताए कि प्रतिवादीहरूले “अमेरिकी अर्धचालकहरू प्राप्त गर्न निर्यात नियन्त्रणहरू बेवास्ता गर्न खोजेका थिए” कि तिनीहरूले चिनियाँ कम्पनीमा पठाउन जाँदै थिए, द एपोच टाइम्स रिपोर्ट गर्छ।

एफबीआई विशेष एजेन्ट इन चार्ज रोबर्ट ट्रिपले भने कि चीनमा अमेरिकी प्रविधिको अवैध निर्यात रोक्न एफबीआईको उच्च प्राथमिकताहरू मध्ये एक हो।

“हाम्रो राष्ट्रिय र आर्थिक सुरक्षाको रक्षा गर्न डिजाइन गरिएको निर्यात नियन्त्रण कानूनको उल्लङ्घन गर्ने जो कोहीलाई हामी आक्रामक रूपमा पछ्याउनेछौं,” ट्रिपले थपे।

खैर, यो पहिलो पटक होइन। चीनले यसअघि पनि अमेरिकी प्रविधि अवैध रूपमा आफ्नो देशमा निर्यात गर्ने प्रयास गरेको थियो।

चीनलाई नियमित रूपमा अमेरिका र अन्य धेरै विश्व नेताहरूले राज्य-संगठित आर्थिक र औद्योगिक जासुसीका साथै बौद्धिक सम्पत्तिको चोरी, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सम्झौताहरूको उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

एक एफबीआई अधिकारीलाई बीबीसीले गत वर्ष जनवरीमा भनेका थिए कि चीनले “अमेरिकी चतुरता” लाई निशाना बनाएको छ र विश्वव्यापी नेताको रूपमा “हाम्रो हैसियत गिराउन” खोजिरहेको छ।

बेइजिङले चिनियाँ बजारमा पहुँचको बदलामा संयुक्त उद्यम सम्झौता अन्तर्गत विदेशी कम्पनीहरूलाई प्रविधि हस्तान्तरण गरेर विशेषज्ञता हासिल गरेको छ, र गुनासोहरूको बावजुद चिनियाँ सरकारले जहिले पनि जबरजस्ती गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ, बीबीसीको रिपोर्टमा उल्लेख छ।

सीबीएस न्यूजको रिपोर्टका अनुसार, विश्वव्यापी खुफिया नेताहरूले चेताउनी दिएका छन् कि चीनले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र अन्य व्यापार गोप्यहरू सहित टेक्नोलोजीमा बौद्धिक सम्पत्तिको चोरी पश्चिमका लागि ठूलो खतरा हो।

सीबीएस न्यूजको रिपोर्टमा थपिएको छ कि संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा, बेलायत, अष्ट्रेलिया र न्यूजील्याण्डका गुप्तचर नेताहरू, जसलाई सामूहिक रूपमा पाँच आँखा भनेर चिनिन्छ, चीनको चोरीको मात्रा अभूतपूर्व छ भनी व्याख्या गरे, जबकि एफबीआई अधिकारीले भने कि बेइजिङ “परिभाषित खतरा हो। यो पुस्ताको।”

सीबीएस न्यूजले आफ्नो रिपोर्टमा भनेको छ कि देशहरूले एकअर्काको जासुसी गर्नु कुनै नयाँ घटना होइन, तर चीनको जासुसीको मापन र प्रविधिले गुप्तचर नेताहरूलाई चिन्तित बनाएको छ।

“सबै देशहरू गुप्त रूपमा जानकारी सिक्न जासुसी गर्छन्, तर हामीले यहाँ जुन व्यवहारको बारेमा कुरा गर्दैछौं त्यो परम्परागत जासुसी भन्दा राम्रो छ, र चोरीको यो मात्रा मानव इतिहासमा अभूतपूर्व छ,” अष्ट्रेलियाका सुरक्षा महानिर्देशक माइक बर्गेसले चीनको बारेमा भने। जासुसी।

प्रतिवेदनका अनुसार अमेरिका-चीन व्यापार युद्धको एक कारण बौद्धिक सम्पत्ति चोरी थियो।

क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान्ता बारबराले २०१९ मा वालमार्ट, अमेजन, आईकेईए, बेड बाथ एन्ड बियोन्ड र टारगेटविरुद्ध अवैध रूपमा अधिग्रहण गरिएको पेटेन्ट अमेरिकी प्रविधि प्रयोग गरेर चिनियाँ निर्मित लाइट-बल्बहरू बेचेकोमा मुद्दा दायर गरेको थियो, फोर्ब्सको एक रिपोर्ट अनुसार।

France24 ले रिपोर्ट गरेको छ कि 2020 मा, Huawei, एक चिनियाँ बहुराष्ट्रिय डिजिटल संचार प्रविधि समूह, अमेरिकी व्यापार गोप्य चोरी गर्न एक दशक लामो अपरेशनको आरोपमा अभियोग लगाइएको थियो, अमेरिकी न्याय विभागले Huawei ले “धोखाको प्रयोग गर्ने लामो समयदेखि चलिरहेको अभ्यास रहेको बताएको छ। र अमेरिकी समकक्षहरूबाट परिष्कृत प्रविधिको दुरुपयोग गर्न धोका।”

एएसआईएस इन्टरनेशनलमा प्रकाशित “एन अनफेयर एडभान्टेज: कन्फ्रन्टिङ अर्गनाइज्ड इन्टेलेक्चुअल प्रोपर्टी थेफ्ट” शीर्षकको प्रतिवेदनका अनुसार एफबीआईले सन् २०२० मा चीनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू संलग्न रहेको बौद्धिक सम्पत्ति चोरीका १,००० भन्दा बढी मुद्दाहरू खुलाएका थिए।

सीबीएस न्यूजले एफबीआई निर्देशक क्रिस्टोफर रेलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्ट गरेको छ कि एफबीआईले हरेक 12 घण्टामा नयाँ चिनियाँ काउन्टरइन्टेलिजेन्स अनुसन्धान खोल्छ, जबकि अमेरिकी नीति थिंक ट्याङ्क अमेरिकन इन्टरप्राइज इन्स्टिच्युट (एईआई) द्वारा प्रकाशित लेख अनुसार, अमेरिकी न्याय विभागले भन्यो। यसका ८० प्रतिशत आर्थिक जासुसीका घटनामा जनवादी गणतन्त्र चीन (पीआरसी) समावेश छ।

रेशम चौधरीले भने- सबै सम्बन्ध समाप्त भयो, विश्वासमाथिको अघात भयो

नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका जन्मदाता रेशम चौधरीले सुदूरपश्चिम मन्त्रिपरिषद् विस्तारमा आपत्ति जनाएका छन्। नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट टीका थापा मन्त्री बनेपछि उनले आपत्ति जनाउँदै थरुहट आन्दोलनप्रतिको धोका भएको बताएका छन्।

उनले फेसबुकमा धेरैपटक स्टाटस लेखेर सबै सम्बन्ध समाप्त भएको उल्लेख गरेका छन्। उनले भनेका छन्, ‘सम्बन्ध सबै समाप्त। विश्वासमाथिको अघात। योभन्दा अपराध अरु केही हुन सक्दैन।’ केही दिनअघि मात्रै रेशमले पत्नी एवं पार्टी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठसँग सहमति भएको बताएका छन्। उनले फेसबुकमा तस्बिर सार्वजनिक गर्दै पार्टी र सरकार रञ्जिताले चलाउने र सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने बताएका थिए।

उनले पार्टीको रणनीति विपरीत अध्यक्ष रञ्जिताले थापालाई मन्त्री बनाएको आरोप लगाएका छन्। ‘नागरिक उन्मुक्ति पार्टी कुनै पनि हालतमा सुप र लुम्बिनी प्रदेशको सरकारमा सहभागी हुन सक्दैन। यो पार्टीको रणनीति विपरीत कार्य हो,’ उनले भनेका छन्।

उनले पार्टी अध्यक्षप्रति लक्षित गर्दै धेरै बेचेको र अब नबिक्ने घोषणा गरेका हुन्। उनले अति भएको भन्दै अब एक महिन आराम गर्ने घोषणा पनि गरेका छन्। उनले नेता-कार्यकर्तालाई पनि जता फाइदा त्यतै लाग्न आग्रह गरेका छन्।

‘जसलाई जहाँ फाइदा हुन्छ उतै लाग्नुस्। तर म पहिचानको आन्दोलनलाई बिस्थापित गर्न सक्दैन। आजको यही दिन देख्नका लागि म आठ वर्ष जेल बसेको रहेछु। मेरो श्री सम्पत्तिमा आगो लागेको सहेँ, तीन वर्ष प्रवास सहेँ। जेल नेल सहेँ। आरोप प्रत्यारोप सहेँ। अब सहन के नै बाँकी छ र? कोही सांसद बने, कोही मेयर बने, कोही मन्त्री बने। म के बनेँ? संघर्ष गर्न सिकेकै छु। गर्नुस्, वजय बन्नुस्,’ उनले भनेका छन्।

रञ्जिता पक्षकी सांसद- पहिले समर्थन फिर्ता लिएको घोषणा, अहिले मन्त्री

सुदूरपश्चिममा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीकी सांसद टीका थापा मन्त्री बनेकी छन्। उनी पार्टी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठ पक्षकी हुन्। मुख्यमन्त्री दीर्घबहादुर सोडारीको सिफारिसमा प्रदेश प्रमुख नजिर मियाँले थापालाई भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रीमा नियुक्त गरेका हुन्।

थापाले मंगलबार नै पद तथा गोपनियताको सपथ ग्रहण गरेकी छन्। थापालाई प्रदेश प्रमुख मियाँले सपथ ग्रहण गराएका हुन्। मंगलबार बिहान बसेको सत्तारूढ गठबन्धनको बैठकले नाउपालाई कृषि मन्त्रालय दिने सहमति गरेको थियो। नाउपाका कैलाश चौधरीलाई मुख्यमन्त्री सोडारीले यसअघि नै भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री नियुक्त गरेका थिए।

यसअघि थापाले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएको घोषणा गरेकी थिइन्। फुल मन्त्री नबनाएको भन्दै उनका पति रतन थापाको फेसबुकमार्फत् थापाले सरकारलाई समर्थन नरहेको उल्लेख गरेकी थिइन्। ‘पार्टीको भागबण्डा लागाएर मिलिजुली खाने कुरा चित्तबुझ्दो छैन। त्यसैले मुख्यमन्त्रीको प्रस्तावमा मेरो असमत जनाउँदै सरकारमा सहभागी नहुने निर्णय लिएकी छु र यो सरकारलाई समर्थन पनि नरहेको कुरा जानकारी गराउँछु,’ उनले भनेकी थिइन्।

रेशम चौधरीको मुद्दा ‘हेर्न नभ्याइने’मा, अर्को पेसी वैशाख २४ गतेलाई तोकियो

रेशम चौधरीले निर्वाचन आयोगविरुद्धको मुद्दा ‘हेर्न नभ्याइने’ मा परेको छ। सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशद्वय आनन्दमोहन भट्टराई र शारंगा सुवेदीको इजलासमा परे पनि उक्त मुद्दा हेर्न नभ्याइनेमा राखिएको छ।

अर्को पेसी वैशाख २४ गतेका लागि तोकिएको छ। यसअघि वैशाख १४ गते न्यायाधीशद्वय विनोद शर्मा र बालकृष्ण भट्टराईको इजलासले मिसिल कागज झिकाउने आदेश दिएको थियो।

जेलबाटै नागरिक उन्मुक्ति पार्टी गठन गरेका रेशम चौधरीले टीकापुरको प्रथम महाधिवेशनबाट सर्वसम्मत अध्यक्ष चयन भएका थिए। तर, निर्वाचित भएको अध्यावधिक निवेदन भने निर्वाचन आयोगले अस्वीकृत गरेको थियो। सोही निर्णयविरुद्ध रेशम अदालत गरेका हुन्।

विश्वमञ्चमा नरेन्द्र मोदी पुस्तक सार्वजनिक

‘विश्वमञ्चमा नरेन्द्र मोदी’ पुस्तक सार्वजनिक भएको छ। किताबमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सन् २०१४ देखि सन् २०२४ सम्म विश्वका विभिन्न मुलुक तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा गरेका सम्बोधनको संकलन गरिएको छ। भुपेन्द्र बहादुर क्षेत्रीको संकलन रहेको यो पुस्तक सागर चन्दले नेपाली भाषामा अनुवाद गरेका हुन्।

विश्वमञ्चमा भारत नयाँ तवरले अघि बढिरहेको र त्यसको नेतृत्व मोदीले गरिरहेकाले विश्वमञ्चमा भारतको उपस्थितिबारे जानकारी गराउने उदेश्यले दशक यताका उनका २९ भाषण नेपालीमा अनुवाद गरिएको चन्दले बताए ‘विश्वमञ्चमा भारत नयाँ ढंगले अघि बढिरहेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा भारतले आफूलाघ सशक्तरूपमा अघि सारिरहेको परिवेशमा त्यसको नेतृत्व गर्ने नरेन्द्र मोदीको विश्वप्रतिको दृष्टिकोण बुझ्न पुस्तकले सघाउँछ,’ चन्दले भने।

सन् १९९० को दशकको सुरुवातमा ग्लोबलाइजेशनको यात्रामा निस्केको भारत आज विश्वका विभिन्न मञ्चमा शत्तिशालीरूपमा देखा परेको छ। जनवरी २०२४ मा प्रकाशित वल्र्ड इकोनोमिक फोरमको एक रिर्पोटका अनुसार सन् २०२३ मा भारतले विश्व विकासमा १६ प्रतिशत योगदान दिएको थियो। २०२२-२०२३ मा ७.२ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि गरेर भारत जी-२० देशहरूमा लगातार दोस्रो स्थानमा रह्यो।

पूर्वाधार, इन्टरनेटको पहुँच, र पश्चिमसँग भारतको सम्बन्धले गर्दा सन् २०२३ मा विश्व मञ्चमा ठूलो रूपमा भारत पुगेको छ। विश्वव्यापीरूपमा सूचना, कनेक्टिभिटी र समृद्धिमा भारतको बढ्दो पहुँचले भारतलाई विश्वमञ्चमा बलियो बनाएको छ।

सार्क बैठकसहित प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी चार पटक नेपाल भ्रमणमा आएका छन्। पहिलोपटक सन् २०१४ को अगष्ट। दोस्रो, २०१४ को सार्क बैठक। तेस्रो, २०१८ को मे महिनामा र चौथो २०२२ को मे महिनामा। नेपालको जनकपुर, लुम्बिनीदेखि मुत्तिनाथसम्म पुगेका मोदीले सन् २०१४ यता एक सय भन्दा बढी यात्रा गरेकाछन्। ‘यी सबै यात्रा र सम्बोधनहरूमध्ये महत्वपूर्ण ठानिएका सम्बोधन संकलन गरेर नेपालीमा अनुवाद गरिएको हो,’ क्षेत्रीले सुनाए।

नेपाल र भारतको प्रागऐतिहासिक कालदेखि सम्बन्ध जोडिएको बताउँदै क्षेत्रीले भने, ‘छिमेकी पहिलोको नीति लिएको भारत विश्वका विभिन्न मञ्चमा कसरी प्रस्तुत भइरहेको छ भनेर आम नेपालीलाई समेत थाह होस् भन्ने उद्देश्यले नरेन्द्र मोदीका भाषण नेपालीमा अनुवाद गरिएको हो।’
इन्डिगो इंकले बजारमा ल्याएको पुस्तकको मूल्य ५४९ रुपैयाँ छ।

बुबाको स्मृति दिवसमा गोपाल दहितले बाँडे विपन्न तथा जेहेन्दार विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति

जोतपुर बरघर समितिले विपन्न तथा जेहेन्दार तीन जना विद्यार्थीलाई स्व. खुमलाल दहित स्मृति छात्रवृत्ति वितरण गरेको छ। सो छात्रवृत्ति हरेक विद्यार्थीलाई ५ हजार रुपैयाँका दरले कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पूर्वमन्त्री तथा संविधानसभा सदस्य डा. गोपाल दहितले हस्तान्तरण गरेका थिए।

स्व. खुमलाल दहित स्मृति छात्रवृत्ति, स्व. खुमलाल दहितका छोराहरू डा. गोपाल दहित, शेरसिंह दहित र गजेन्द्र दहितले स्थापना गरेका हुन्। बुबाको देहान्तपछि श्रद्धाञ्जली सभामा दहितका तीनै छोराहरूले जोतपुरका विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो बुबाको सम्झनामा छात्रवृत्ति प्रदान गर्ने घोषणा गरेका थिए। प्रधानपञ्च भइसकेका खुमलाल दहितको जन्म १९८३ मंसिर २० गते भएको थियो भने देहान्त २०७९ पुस १ गते भएको थियो।

कार्यक्रममा बोल्दै छात्रवृत्तिका संस्थापक डा. गोपाल दहितले तीन जना भाइहरूले मिलेर एक-एक लाख गरेर ३ लाखको छात्रवृत्ति अक्षय कोष स्थापना गरेको बताए। साथै, ब्याजअनुसार हरेक वर्ष विद्यार्थीहरूको संख्या बढाउँदै जाने पनि बताए। डा. दहितले आफ्नो बुबा शिक्षाप्रेमी भएकाले उनको सम्झनामा आफ्नो गाउँका विपन्न विद्यार्थीहरूको शिक्षा आर्जनमा सहयोग पुग्ने हेतुले यो छात्रवृत्तिको स्थापना गरेको जनाए।

त्यस्तै सोही कार्यक्रममा वार्षिक परीक्षाको नतिजामा उत्कृष्ट ३ मा आउन सफल भएका ११ जना विद्यार्थीहरूलाई स्टेशनरी सहयोगका साथै प्रशंसापत्र प्रदान गरिएको छ। कार्यक्रमका अतिथि सोम डेमनडौराले जोतपुरमा जन्मेका जुनसुकै विद्यालयमा अध्ययनरत सबै तहका विद्यार्थीहरुको शिक्षाप्रति उत्साह, हौशला बढाउन सम्मान र सहयोग गरिएको बताए।

कार्यक्रम हरेक वर्ष गरिनेसमेत बताए। सो सम्मान र स्टेशनरी सहयोगका लागि शिक्षाप्रेमी रामस्वरुप थारु, समाजसेवी सोम डेमनडौरा, कृष्ण थारु बर्कु र अमित दहितले सहयोग जुटाएका थिए। पुरुष्कार र प्रशंसा पत्र सो कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि डा. गोपाल दहित र विशिष्ट अतिथि युनिक नेपालका अध्यक्ष प्रिम बहादुर थारुले हस्तान्तरण गरेका थिए। जोतपुर बरघर समितिका बरघर जोगीलाल थारुको सभाध्यक्षतामा भएको सो कार्यक्रमको सञ्चालन वडा नं. ५ का सचिब अमित दहितले गरेका थिए।

स्व. खुमलाल दहित स्मृति छात्रवृत्ति प्राप्त गर्ने विद्यार्थीहरु
१. मुकेश थारुः कक्षा ८, श्री किसान माध्यमिक विद्यालय, बदालपुर
२. कुशल थारुः कक्षा ८, श्री ने.रा.मा.वि. नयाँगाउँ
३. सामना थारुः कक्षा ५, श्री किसान माध्यमिक विद्यालय, बदालपुर

उत्कृष्ट सम्मान र स्टेशनरी प्राप्त गर्ने विद्यार्थीहरु
१. अंकेश थारु, कक्षा ८ मा पालिका स्तरीय प्रथम र कक्षा प्रथम (३.८८ जि.पि.ए.), श्री किसान माध्यमिक विद्यालय, बदालपुर
२. केशवराज न्यौपाने, कक्षा प्रथम, ३.४६ जि.पि.ए., कक्षा ८, ने.रा.मा.वि
३. मुकेश थारु, कक्षा प्रथम, (३.९७ जि.पि.ए.) कक्षा ७ श्री किसान माध्यमिक विद्यालय, बदालपुर
४. समर थारु, कक्षा प्रथम, ३.८९ जि.पि.ए. कक्षा ६, सहारा बर्दिया इङ्गलिस मिडियम बोर्डिङ्ग स्कुल
५. कृतिका दहित, कक्षा प्रथम, ३.८९ जि.पि.ए. कक्षा ५, सहारा बर्दिया इङ्गलिस मिडियम बोर्डिङ्ग स्कुल
६. आरोशी दहित, कक्षा द्धितीय, कक्षा ५, सहारा बर्दिया इङ्गलिस मिडियम बोर्डिङ्ग स्कुल
७. शुलोक थारु, कक्षा तृतीय, ३.८४ जि.पि.ए., कक्षा ४ सहारा बर्दिया इङ्गलिस मिडियम बोर्डिङ्ग स्कुल
८. अमन थारुः कक्षा तृतीय, (२.५३ जि.पि.ए.), श्री किसान माध्यमिक विद्यालय, बदालपुर
९. अभय दहित, कक्षा २ मा कक्षा प्रथम, ३.८४ जि.पि.ए., रिनेसाँ बोर्डिङ्ग स्कुल
१०. एलिजा थारु, कक्षा द्धितीय, ३.९४ जि.पि.ए., कक्षा १, सहारा बर्दिया इङ्गलिस मिडियम बोर्डिङ्ग स्कुल
११. जिज्ञासा थारु, कक्षा द्धितीय, ३.८८ जि.पि.ए., कक्षा १, रिनेसाँ बोर्डिङ्ग स्कुल

दाङका आयुष चौधरीको स्याङ्जामा हत्या

स्याङ्जामा चक्कु प्रहार गरी एक युवकको हत्या भएको छ। स्याङ्जाको वालिङ नगरपालिका-१३ बाँयटारीमा डेरा गरी बस्दै आएका दाङको राप्ती गाउँपालिका-३ का २० वर्षीय आयुष चौधरीको हत्या भएको हो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब उपरीक्षक इन्द्रबहादर रानाका अनुसार बाँयटारी बस्दै आएका राप्ती-३ का ३५ वर्षीय निमबहादुर घर्तीले चौधरीलाई चक्कु प्रहार गरेका हुन्। घाइते चौधरीको गह्रौँ प्राथमिक अस्पताल वालिङमा उपचारका क्रममा मृत भएको हो।

चक्कु प्रहार गर्ने घर्तीलाई वडा प्रहरी कार्यालय वालिङले नियन्त्रणमा लिएको छ। घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरी नायब उपरीक्षक रानाले बताए।