२०२५ अप्रिल महिनाभरि, मुख्य भूमि चीनका विभिन्न क्षेत्रमा अकस्मात् र अस्पष्ट कारणले मानिसहरू मृत्यु भएको खबरहरू चुपचाप तर निरन्तर रूपमा देखा परिरहेका छन्। The Epoch Times सँग साझा गरिएका विवरणअनुसार ग्वाङडोङ, हेनान, लिआओनिङ, र सिचुवानजस्ता टाढाटाढाका प्रान्तहरूका बासिन्दाहरू अकस्मात् बेहोस भएर लड्ने वा मृत्यु हुने घटनाहरूमा वृद्धि भएको विवरण दिइरहेका छन्, कतिपय सार्वजनिक स्थानमा, कतिपय घरमै, र कुनै पूर्वसूचना वा लक्षणबिना नै।
यी असामान्य घटनाले पहिले नै कोभिड-१९ को प्रभाव र कमजोर सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रणालीबाट थाकेका समुदायहरूमा त्रास फैलाइरहेको छ। यद्यपि चिनियाँ अधिकारीहरूले यस घटनालाई औपचारिक रूपमा स्वीकार गरेका छैनन्, प्रत्यक्षदर्शी बयान, सेन्सरबाट बचेर फैलिएका सामाजिक सञ्जालका क्लिपहरू, र स्थानीय समुदायभित्रको कानाकान कुराकानीबाट तस्वीर बिस्तारै स्पष्ट हुँदैछ। घटनाको ठ्याक्कै मापन कठिन छ, तर चिन्ता भने दिनानुदिन बढ्दो छ।
स्पष्ट ढाँचाहरू देखिन थाल्यो
अप्रिलको अन्त्यतिर झेङ्झाउका एक विश्वविद्यालयकी विद्यार्थीले बताइन् कि उनका दुई जना प्राध्यापक, दुबै स्वस्थ र मध्यम उमेरका, एक साताभित्र अचानक मृत्यु भए। दुबैलाई कुनै पुरानो रोग थिएन र दुबै अकस्मात् ढलेका थिए। “उनीहरू एक दिन कक्षा लिइरहेका थिए, अनि अर्को दिनै गायब। कसैले यसबारे खुलेर कुरा गर्दैन, तर सबै डरेका छन्,” ती विद्यार्थी भन्छिन्।
अर्को घटनामा, ग्वाङ्झाउमा एक बस चालक रुटको बीचमै सन्चो नभई स्टेयरिङमा लडे, जसले सानो दुर्घटना त गरायो, तर यात्रुहरूलाई चोटपटक भएन।
५० को दशकको प्रारम्भमा रहेका ती चालक अस्पताल पुग्ने बित्तिकै मृत घोषणा गरियो। यस्ता अकस्मात् मृत्युका घटनाहरू साना सहरहरूमा पनि देखिएका छन्, तर ती प्रायः मौनतामै ढाकिएका छन्, र स्थानीय अधिकारीहरूले अस्पष्ट वा न्यूनतम विवरण मात्र दिएका छन्।
माथिल्लो तहको मौनता
चीनमा संवेदनशील विषयहरूमाथि स्वतन्त्र पुष्टि गर्न गाह्रो हुन्छ। राज्य सञ्चालित मिडियाले यस विषयमा कुनै रिपोर्ट गरेको छैन, र स्थानीय समाचार संस्थाहरूले पनि मृत्युदरमा खासै वृद्धि नभएको बताइरहेका छन्। अस्पताल र शवगृहहरूलाई सोध्दा उनीहरूले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्ने वा कुनै असामान्य गतिविधि नभएको बताउने गरेका छन्।
तर, अस्पतालभित्रका गोप्य सन्देशहरूको स्क्रीनशटहरू, अनामिक खाताहरूमार्फत चुहिएका, हृदयघात, स्ट्रोक, र अचानक कार्डियाक अरेस्टका घटनाहरूमा वृद्धि भएको संकेत गर्छन्। यी कागजातहरूमा भाषा सावधानीपूर्वक र चिकित्सा शैलीमा लेखिएको भए तापनि, सन्देश स्पष्ट छ, केही न केही गडबड छ।
सरकारी मौनताले सिर्जना गरेको खाली स्थानमा विभिन्न अडकलबाजीले स्थान लिएको छ। कतिपयले श्वासप्रश्वासजन्य भाइरसको पुनः संक्रमण वा रूपान्तरण भएको आशंका व्यक्त गरेका छन्। अरूले कोभिड-१९ का दीर्घकालीन असरको रूपमा हेरेका छन्, जसले अचानक मृत्यु गराइरहेको हुनसक्ने ठान्छन्। केही गम्भीर अड्कलबाजीहरू इनक्रिप्टेड मञ्चहरूमा फैलिरहेका छन्, जस्तै खराब औषधि वा खोपका साइड इफेक्टहरू, यद्यपि यस्ता कुनै दावी प्रमाणित भएका छैनन्।
थाकेका र सरकारप्रति अविश्वासी जनता
यो नयाँ चिन्ताको लहर यस्तो समयमा आएको छ, जब जनताको सरकारप्रति विश्वास अझै कमजोर छ। धेरै मानिसहरूलाई सन् २०१९ को अन्त्य र २०२० को सुरुमा कोभिड-१९ महामारी फैलिँदाको सुरुवात सम्झनामा छ, जब संक्रमणको सुरुवात अस्वीकार गरियो, सूचनादाता डाक्टरहरू दमनमा परे, र तथ्यांक कडाइका साथ नियन्त्रण गरियो। त्यो विरासत अझै बाँकी छ, र अहिलेका अफवाह र मौनतालाई बुझ्ने तरिकामा गहिरो असर पारिरहेको छ।
“अब त मानिसहरूले समाचारमै विश्वास गर्दैनन्,” चोङछिङका एक सेवानिवृत्त शिक्षकले भने। “सरकारले सबै ठीक छ भन्यो भने बल्ल डर लाग्न थाल्छ।”
चिन्ता केवल रोगको कारण होइन; त्यो रोग वरिपरिको अन्योल र अस्पष्टताले उत्पन्न भएको हो। केही क्षेत्रमा अन्त्येष्टि गृहहरूले लामो समयसम्म काम गरिरहेका छन्, र दाहसंस्कारका लागि समयहरू बढेको खबर छ। परिवारहरू शान्त र छिटोछरितो अन्त्येष्टि गरिरहेका छन्, कतिले सरकारको “सिफारिस” अनुसार ठूलो जमघट नगर्नु भन्ने कारण देखाएका छन्, जुन लकडाउनको समयमा दिइएको औचित्यसँग मेल खान्छ।
सामाजिक सञ्जालको भूमिका
चीनको कडा डिजिटल नियन्त्रणको बाबजुद, छोटा भिडियोक्लिप र लेखहरू केही समयका लागि भए पनि फैलिन सफल भएका छन्। मेट्रो स्टेशन, सपिङ मल वा व्यस्त सडकमा मानिस लडेको देखाउने क्लिपहरू देखा पर्नासाथ हटाइन्छन्। तर, यिनले आफ्नो असर छोडेर जान्छन् र तिनका स्क्रीनशटहरू च्याट समूह वा वैकल्पिक प्लेटफर्ममा सुरक्षित गरिन्छन्।
सामाजिक सञ्जाल, सेन्सर भइरहे पनि, बासिन्दाहरूले आफ्नो चिन्ता व्यक्त गर्ने, ढाँचा जोड्ने, र चेतावनी साटासाट गर्ने एक मात्र स्थान बनेको छ।
यस अर्थमा, डिजिटल भूमिगत संसारले वैकल्पिक पत्रकारिताको भूमिका खेलिरहेको छ, त्यहाँ जहाँ डरले स्वर पाउँछ, जब राज्यको आवाज मौन हुन्छ।
कतिपय प्रयोगकर्ताहरूले व्यक्तिगत ब्लग र सन्देश बोर्डमा अचानक मृत्युका घटनाहरूलाई क्षेत्र र शंका गरिएका कारणअनुसार ट्र्याक गर्न थालेका छन्।
यी अनौपचारिक नक्सा अपुष्ट र असंगठित छन्, तर यिनको अस्तित्वले नै जनताले आफ्नै वरिपरि के भइरहेको छ बुझ्न कति आतुर छन् भन्ने देखाउँछ।
उत्तरविहीन प्रश्नहरू
स्वास्थ्य अधिकारीहरूले कुनै केन्द्रीय स्पष्टीकरण नदिएपछि, र अचानक मृत्युका घटनामा छानबिनको घोषणा नभएपछि, नागरिकहरू आफैंले निष्कर्ष निकाल्न बाध्य भएका छन्। चीनजस्तो कडाइका साथ नियन्त्रित वातावरणमा मौनता भन्नुको अर्थ समस्या छैन भन्ने होइन, बरु समस्या गम्भीर छ भन्ने सङ्केत हो भन्ने बुझिन्छ।
यो समयको त्रासदी केवल मृत्युमा छैन, तर त्यसलाई घेरेर रहेको वातावरणमा छ, शंका, अस्पष्टता, र सामूहिक मानसिक थकानले भरिएको। जब शोक व्यक्त गर्नु पनि राजनीतिक विषय बन्छ, सत्य र जनताको मानसिक शान्ति नै सबैभन्दा धेरै क्षति भोग्ने तत्व बन्न जान्छ। हालका लागि, परिवारहरूले चुपचाप शोक मनाइरहेका छन्, समुदायहरू कानाफुसी गर्दै अड्कल गरिरहेका छन्, र देश यस्ता उत्तरको पर्खाइमा छ, जुन सायद कहिल्यै नआउला।
