जम्मू-कश्मीरको पहलगाममा भएको २६ निर्दोष पर्यटकको निर्मम हत्या केवल एउटा आतंकी आक्रमण मात्र थिएन, यो योजनाबद्ध, विचारधारात्मक र संगठित हिंसाको भयावह उदाहरण थियो। विशेषगरी, धर्मका आधारमा मानिसहरूलाई छुट्याएर हत्या गर्नुले यस घटनालाई झन् क्रूर र चिन्ताजनक बनाएको छ। यस आक्रमणको जिम्मेवारी टीआरएले लिएको छ, जुन पाकिस्तान समर्थित आतंकी संगठन मानिन्छ र लस्कर-ए-तइबाको एक शाखाका रूपमा चिनिन्छ।

आक्रमणको सबैभन्दा त्रासदीपूर्ण पक्ष भनेको आतंककारीहरूले अन्धाधुन्ध गोली चलाउनु अघि पीडितहरूको धार्मिक पहिचान जाँच्नु थियो। प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार, आक्रमणकारीहरूले पर्यटकहरूलाई ‘हिन्दु कि मुस्लिम’ भनेर सोधेका थिए। कतिपयलाई इस्लामिक कलिमा पढ्न बाध्य पारिएको थियो भने केहीलाई शारीरिक रूपमा जाँच गरेर धर्म पहिचान गरिएको थियो। त्यसपछि मात्रै उनीहरूलाई गोली हानिएको थियो।

यो शैली कुनै आकस्मिक हिंसा होइन, बरु गहिरो धार्मिक घृणा र विभाजनमा आधारित रणनीति हो, जसले मध्ययुगीन साम्प्रदायिक हिंसाको सम्झना दिलाउँछ। यस्तो प्रकारको ‘पहिचानपछि हत्या’ले आतंकवादको नयाँ र झन् खतरनाक स्वरूपलाई उजागर गर्छ।

टीआरएफको उदय पछिल्ला केही वर्षमा भएको भए पनि यसको जरा पुरानो आतंकी संरचनामा जोडिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार टीआरएफ वास्तवमा एलइटीको ‘फ्रन्ट संगठन’ हो, जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय दबाबबाट बच्न नयाँ नाममा सञ्चालन गरिएको हो। एलईटी लामो समयदेखि भारतविरुद्ध आतंकी गतिविधिमा संलग्न रहँदै आएको संगठन हो।

टीआरएफले आफूलाई ‘स्थानीय प्रतिरोध समूह’ जस्तो देखाउन खोजे पनि यसको सञ्चालन, रणनीति र लक्ष्यहरू पुरानै नेटवर्कसँग मेल खान्छन्। विशेषगरी, सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रचार, स्थानीय भर्ती र ‘डिनायबिलिटी’ (जिम्मेवारी अस्वीकार गर्ने क्षमता) कायम राख्ने यसको रणनीति देखिन्छ।

अमेरिकाले टीआरएफलाई ‘Foreign Terrorist Organisation (FTO)’ का रूपमा सूचीकृत गरिसकेको छ, जसले यस समूहको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा खतरनाक छवि पुष्टि गर्छ। टीआरएफको गतिविधिलाई पृथक रूपमा हेर्न सकिँदैन। यो पाकिस्तानको लामो समयदेखिको ‘प्रोक्सी युद्ध’ रणनीतिसँग जोडिएको छ, जहाँ राज्यले प्रत्यक्ष संलग्नता नदेखाई आतंकवादी समूहहरू मार्फत दबाब सिर्जना गर्ने नीति अपनाउँदै आएको आरोप लाग्दै आएको छ।

एलइटीजस्ता समूहहरूलाई समर्थन, तालिम र स्रोत उपलब्ध गराउने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा बारम्बार प्रश्न उठ्दै आएका छन्। टीआरएफजस्तो नयाँ नाममा पुराना संरचना चलाउनु पनि यही रणनीतिक निरन्तरता हो भन्ने विश्लेषण पाइन्छ।

पहलगाम आक्रमणले स्पष्ट देखाउँछ कि आतंकवाद केवल भौतिक हिंसा मात्र होइन, विचारधारात्मक युद्ध पनि हो। धर्मका आधारमा मानिसलाई छुट्याएर हत्या गर्नुको उद्देश्य केवल मानिस मार्नु होइन, समाजमा भय, अविश्वास र विभाजन फैलाउनु हो।

यस्ता आक्रमणले दुई समुदायबीचको सम्बन्ध बिगार्ने, सामाजिक सद्भाव नष्ट गर्ने र दीर्घकालीन अस्थिरता निम्त्याउने जोखिम हुन्छ। आतंककारीहरूको लक्ष्य पनि यही हुन्छ, केवल तत्काल क्षति होइन, दीर्घकालीन सामाजिक विघटन।

यस घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई पनि गम्भीर रूपमा झक्झक्याएको छ। विदेशी नागरिकसमेत मारिएको कारण यसले वैश्विक सुरक्षामा पनि प्रश्न उठाएको छ। विभिन्न देशहरूले यस्तो क्रूरताको कडा निन्दा गरेका छन् र आतंकवादविरुद्ध थप सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।

टीआरएफजस्तो संगठनलाई FTO सूचीमा राखिनु, यस्ता गतिविधिलाई रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी र सुरक्षा संयन्त्र सक्रिय हुनुको संकेत हो। तर, केवल सूचीकरणले मात्र समस्या समाधान हुँदैन—यसका पछाडि रहेका संरचना, स्रोत र राजनीतिक संरक्षणलाई पनि सम्बोधन गर्नुपर्छ।

पहलगाम आक्रमणले देखाएको वास्तविकता के हो भने आतंकवाद अझ जटिल र रणनीतिक बन्दै गएको छ। नयाँ नाम, पुराना नेटवर्क, डिजिटल प्रचार र धार्मिक ध्रुवीकरण, यी सबै मिलेर आधुनिक आतंकको रूप तयार भएको छ।

टीआरएफको भूमिका केवल एउटा आक्रमणमा सीमित छैन, यो व्यापक संरचना र रणनीतिक सोचको हिस्सा हो। धर्मका आधारमा गरिएको यस्तो हत्या मानवता विरुद्धको अपराध मात्र होइन, विश्व शान्तिका लागि गम्भीर चुनौती पनि हो।

यस सन्दर्भमा, प्रश्न केवल सुरक्षा कडा बनाउने होइन, यस्तो विचारधारात्मक हिंसालाई कसरी जरा देखि उखेल्ने भन्ने हो। जबसम्म आतंकवादलाई संरक्षण दिने संरचना र मानसिकता परिवर्तन हुँदैन, यस्ता घटनाहरू दोहोरिने जोखिम कायमै रहनेछ।