समुद्री डकैती, मानव तथा वस्तु तस्करी र अवैध माछा मार्ने गतिविधिजस्ता चुनौतीहरूका कारण दक्षिण अफ्रिकाले आफ्नो समुद्री सुरक्षालाई ‘ब्लु इकोनोमी’ (समुद्रमा आधारित अर्थतन्त्र) को विकाससँग जोडेको छ।

ब्लु इकोनोमीको विस्तारका लागि दक्षिण अफ्रिकाले डर्बन र केप टाउनजस्ता प्रमुख बन्दरगाहमा पूर्वाधार तथा जहाज मर्मत–सम्भार सुविधाको स्तरोन्नति गरिरहेको छ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारलाई थप सुदृढ र लचिलो बनाउने लक्ष्य राखेको छ। त्यस्तै, ‘अपरेसन फाकिसा’ (Operation Phakisa), समुद्री मत्स्यपालन (Marine Aquaculture) तथा माछा प्रशोधन उद्योगमा लक्षित लगानी गर्दै तटीय क्षेत्रमा रोजगारी सिर्जना र खाद्य सुरक्षालाई प्रवर्द्धन गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

दक्षिण अफ्रिकाले समुद्री संरक्षित क्षेत्र (Marine Protected Areas) पनि विस्तार गरेको छ, जसले माछाको संख्या पुनः वृद्धि गर्न, समुद्री जैविक विविधता संरक्षण गर्न तथा तटीय पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, दक्षिणी अफ्रिकी विकास समुदाय (SADC) को एकीकृत समुद्री सुरक्षा रणनीतिअन्तर्गत छिमेकी अफ्रिकी राष्ट्रहरूसँग संयुक्त गस्ती सञ्चालन, समुद्री अपराध नियन्त्रण तथा साझा मापदण्ड विकासमा पनि सहकार्य गरिरहेको छ।

पूर्व वन, मत्स्य तथा वातावरण मन्त्री विली आउक्याम्पले मे महिनामा अंगोलाको लुआन्डामा आयोजित बेन्गुएला करेन्ट कन्भेन्सन (Benguela Current Convention) को सातौं मन्त्रीस्तरीय सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै दक्षिण अफ्रिकाले संयुक्त अनुसन्धान, स्रोतसाधनको साझा उपयोग, आयोगका लागि दिगो वित्तीय व्यवस्थापन, क्षेत्रीय क्षमता अभिवृद्धि तथा अवैध, अभिलेखविहीन र अनियमित (IUU) माछा मार्ने गतिविधिविरुद्धको अभियानलाई अझ सशक्त बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनले नयाँ समुद्री गतिविधिहरू पनि वैज्ञानिक आधारमा सञ्चालन हुनुपर्नेमा जोड दिए।

जुन महिनामा दक्षिण अफ्रिकाले एक महिनाभित्रै स्वदेशमै निर्मित नयाँ पुस्ताका चार वटा नौसैनिक प्लेटफर्म आफ्नो सेवामा समावेश गरेको थियो। ती जहाजहरूको उद्घाटनका क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नयाँ नौसैनिक प्लेटफर्महरूले देशको समुद्री सुरक्षा क्षमता, समुद्री क्षेत्रको निगरानी तथा तटीय सुरक्षालाई उल्लेखनीय रूपमा मजबुत बनाउने बताएका थिए।

दक्षिण अफ्रिकाको अर्थतन्त्रमा समुद्री क्षेत्रको महत्वबारे राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसाले पनि जोड दिएका छन्। उनका अनुसार देश प्राकृतिक स्रोतसाधनले अत्यन्तै समृद्ध भएकाले ती स्रोतहरूको प्रभावकारी उपयोग गरी आर्थिक वृद्धि र रोजगारी सिर्जनामा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउन सकिन्छ।

अप्रिलमा न्गकुरा बन्दरगाह (Port of Ngqura) को निरीक्षणपछि रामाफोसाले भनेका थिए, “दक्षिण अफ्रिकासँग विशाल र मूल्यवान् प्राकृतिक स्रोतहरू छन्, जसको अझ प्रभावकारी उपयोग गर्नुपर्छ। यसो गर्न सके हाम्रो अर्थतन्त्र उल्लेखनीय रूपमा विस्तार हुनेछ र समुद्री अर्थतन्त्रको क्षेत्रमा दक्षिण अफ्रिकालाई प्रमुख केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ।”

भारत र दक्षिण अफ्रिकाजस्ता विकासोन्मुख अर्थतन्त्रहरूले समुद्री क्षेत्रलाई अब केवल एउटा छुट्टै उद्योगका रूपमा होइन, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक वृद्धिको प्रमुख आधारका रूपमा हेर्न थालेका छन्। समुद्री क्षेत्रले लाखौं रोजगारी सिर्जना गर्ने तथा दीर्घकालीन आर्थिक समृद्धिलाई टेवा पुर्‍याउने क्षमता रहेको उनीहरूको बुझाइ छ।